Ja, je kunt jaarruimte gebruiken als je al pensioen opbouwt via een werkgever of pensioenfonds. Je jaarruimte wordt dan wel verminderd met de pensioenaangroei (factor A) die je in dat jaar al hebt opgebouwd. Hoe meer je via je werkgever opbouwt, hoe minder jaarruimte je overhoudt om zelf fiscaal aftrekbaar pensioen bij te sparen in de derde pijler.
Voor veel mensen, denk aan zzp’ers met een parttime dienstverband of werknemers die extra pensioen willen opbouwen, is dit een belangrijke vraag. Hieronder lees je precies hoe je berekent hoeveel ruimte je overhoudt, waar je de factor A vindt en hoe je je jaarruimte slim benut.
Hoeveel jaarruimte houd je over bij bestaande pensioenopbouw?
De jaarruimte die je overhoudt hangt af van je bruto-inkomen, de AOW-franchise en je pensioenaangroei bij een werkgever (de zogeheten factor A). Hoe hoger je pensioenaangroei in de tweede pijler, hoe lager je resterende jaarruimte in de derde pijler uitvalt.
De berekening werkt in grote lijnen zo:
- Neem je bruto-inkomen (premie-inkomen) van het voorgaande jaar.
- Trek daar de AOW-franchise vanaf. Dit is het deel van je inkomen waarover je geen aanvullend pensioen hoeft op te bouwen, omdat de AOW dat deel al dekt.
- Vermenigvuldig het resterende bedrag met een wettelijk vastgesteld percentage.
- Trek vervolgens je pensioenaangroei (factor A) af.
Wat overblijft is jouw jaarruimte. Bouw je geen pensioen op via een werkgever? Dan is je factor A nul en houd je de maximale jaarruimte over. Bouw je wél pensioen op, maar niet het maximale, dan houd je een deel over. En dat deel mag je fiscaal aftrekbaar inleggen voor aanvullend pensioen.
Een concreet voorbeeld: stel je werkt drie dagen in loondienst en bouwt daar pensioen op. Je factor A is dan lager dan bij iemand die fulltime werkt. Het verschil tussen je maximale jaarruimte en je factor A mag je zelf bijsparen. Zo vul je het gat aan dat ontstaat doordat je niet fulltime pensioen opbouwt.
Wat is de factor A en waar vind je die?
De factor A is het bedrag dat je jaarlijkse pensioenaangroei in de tweede pijler weergeeft, omgerekend naar een standaardbedrag. Je vindt de factor A op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) dat je pensioenfonds of pensioenuitvoerder jaarlijks verstrekt.
De factor A heet voluit de “pensioenaangroeifactor” en wordt door je pensioenuitvoerder berekend. Het is niet simpelweg de premie die je betaalt, maar een gestandaardiseerde weergave van hoeveel pensioen je in een jaar hebt opgebouwd. Dat maakt het mogelijk om de aangroei bij verschillende pensioenregelingen met elkaar te vergelijken.
Waar vind je de factor A precies?
- Je Uniform Pensioenoverzicht (UPO): dit ontvang je jaarlijks van je pensioenfonds, vaak per post of digitaal.
- MijnPensioenoverzicht.nl: hier kun je inloggen met DigiD en je pensioengegevens inzien, inclusief de factor A.
- Je werkgever of HR-afdeling: zij kunnen je doorverwijzen naar de juiste informatie.
Let op: de factor A die je nodig hebt voor je jaarruimteberekening in 2026 is de factor A over 2025. Je rekent namelijk met gegevens van het voorgaande jaar. Heb je geen pensioenregeling via een werkgever? Dan is je factor A nul en hoef je hier niets mee te doen.
Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?
Jaarruimte is het bedrag dat je dit jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor pensioen in de derde pijler. Reserveringsruimte is onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar die je alsnog mag inhalen. Samen bepalen ze hoeveel je maximaal fiscaal voordelig kunt bijsparen.
Jaarruimte: je jaarlijkse ruimte
De jaarruimte berekenen doe je elk jaar opnieuw op basis van je inkomen en pensioenaangroei van het voorgaande jaar. Heb je in een bepaald jaar je volledige jaarruimte benut? Dan is er voor dat jaar niets meer in te halen. Heb je minder ingelegd dan je mocht? Dan schuift het onbenutte deel door naar je reserveringsruimte.
Reserveringsruimte: inhalen wat je hebt laten liggen
Stel je hebt de afgelopen jaren niet of nauwelijks gebruikgemaakt van je jaarruimte. Dan kun je die gemiste ruimte tot tien jaar terug alsnog benutten via de reserveringsruimte. Daar zit wel een jaarlijks maximum aan verbonden. Dit is vooral interessant als je in een jaar extra geld beschikbaar hebt, bijvoorbeeld door een meevaller of een goed jaar als zzp’er.
Kort samengevat: jaarruimte is wat je nu mag inleggen, reserveringsruimte is wat je eerder had mogen inleggen maar niet hebt gedaan. Beide zijn fiscaal aftrekbaar en beide kun je inzetten om je derde pijler pensioen op te bouwen.
Kun je jaarruimte benutten naast een verplicht pensioenfonds?
Ja, je kunt jaarruimte benutten naast een verplicht pensioenfonds. Zolang je pensioenaangroei via het fonds (factor A) lager is dan je maximale jaarruimte, houd je ruimte over om zelf aanvullend pensioen op te bouwen in de derde pijler.
Dit is een veelvoorkomende situatie. Denk aan:
- Werknemers met een basispensioenregeling: veel werkgevers bieden een pensioenregeling die niet het maximale dekt. Het verschil kun je zelf aanvullen.
- Parttimers: werk je minder uren, dan bouw je minder pensioen op. De overgebleven jaarruimte is dan relatief groot.
- Zzp’ers met een parttime dienstverband: je bouwt deels pensioen op via je werkgever, maar voor je zzp-inkomen niet. Die ruimte kun je zelf invullen.
- Mensen die van baan zijn gewisseld: bij een overstap kan er een pensioengat ontstaan dat je met jaarruimte kunt dichten.
Het mooie is dat de berekening automatisch rekening houdt met je verplichte pensioenopbouw. Je factor A wordt immers afgetrokken van je maximale jaarruimte. Wat overblijft, mag je fiscaal aftrekbaar inleggen. Zo voorkom je dat je te veel of te weinig bijspaart.
Een belangrijk punt: ook als je factor A hoog is, kan er nog steeds jaarruimte overblijven. Dat hangt af van je inkomen. Bij een hoger inkomen is de maximale jaarruimte groter, waardoor er na aftrek van de factor A meer ruimte overblijft.
Hoe leg je jaarruimte fiscaal voordelig in voor pensioen?
Je legt jaarruimte fiscaal voordelig in door het bedrag te storten op een goedgekeurde pensioenrekening (derde pijler product) en de inleg op te voeren als aftrekpost in je belastingaangifte. Zo verlaag je je belastbaar inkomen en krijg je een deel van je inleg effectief terug via de Belastingdienst.
De stappen in de praktijk:
- Bereken je jaarruimte: gebruik je inkomen en factor A van het voorgaande jaar om te bepalen hoeveel je mag inleggen. Met onze tool kun je eenvoudig je jaarruimte berekenen inclusief factor A.
- Kies een derde pijler pensioenproduct: dit kan een pensioenrekening zijn bij een pensioenuitvoerder, een lijfrenterekening bij een bank of een lijfrenteverzekering.
- Leg in: je kunt het bedrag in één keer storten of gespreid over het jaar inleggen. Beide opties zijn mogelijk.
- Geef het op bij je belastingaangifte: vul je inleg in onder “uitgaven voor inkomensvoorzieningen” in je aangifte inkomstenbelasting.
Het fiscale voordeel zit hem in de aftrek: je inleg verlaagt je belastbaar inkomen in box 1. Hoeveel je effectief terugkrijgt, hangt af van je belastingschijf. Hoe hoger je inkomen, hoe groter het voordeel per ingelegde euro.
Wel goed om te weten: het geld dat je inlegt is gebonden aan pensioenregels. Je kunt het niet zomaar opnemen. Bij pensionering ontvang je periodieke uitkeringen, waarover je op dat moment belasting betaalt. Het idee is dat je dan in een lagere belastingschijf valt dan tijdens je werkende leven. Dat maakt het per saldo voordelig, al is dat natuurlijk niet gegarandeerd.
Hoe BrightPensioen je helpt bij het benutten van je jaarruimte
Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om je jaarruimte daadwerkelijk te benutten voor je pensioen. We bieden een pensioenrekening in de derde pijler waarmee je fiscaal aftrekbaar kunt inleggen, met een aanpak die transparant en eerlijk is.
Dit is wat we concreet voor je doen:
- Gratis jaarruimteberekening: met onze tool voer je je gegevens in en zie je direct hoeveel jaarruimte je hebt. Factor A, reserveringsruimte, alles wordt meegenomen.
- Vast lidmaatschap: je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage over je opgebouwde vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niets aan.
- Flexibel inleggen: je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt. Elk bedrag is welkom, en je kunt je inleg op elk moment aanpassen.
- Duurzaam beleggen: je inleg wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
- Persoonlijk contact: heb je vragen? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.
Wil je meer weten of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op met ons team en je krijgt een echt mens aan de telefoon.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als ik mijn jaarruimte verkeerd bereken en te veel inleg?
Als je meer inlegt dan je beschikbare jaarruimte, is het meerdere niet fiscaal aftrekbaar. Je kunt het teveel ingelegde bedrag niet terugvorderen bij de Belastingdienst en loopt het risico op een correctie bij je aangifte. Controleer daarom altijd je berekening met de tool van BrightPensioen of de Belastingdienst, en bewaar je UPO als onderbouwing. Bij twijfel kun je ook een belastingadviseur raadplegen.
Kan ik jaarruimte en reserveringsruimte in hetzelfde jaar combineren?
Ja, dat kan. Je mag in één belastingjaar zowel je jaarruimte als je reserveringsruimte benutten. Bereken eerst je jaarruimte en leg dat bedrag in. Heb je daarna nog budget over, dan kun je aanvullend inleggen tot het maximum van je reserveringsruimte. Beide bedragen geef je apart op in je belastingaangifte onder ‘uitgaven voor inkomensvoorzieningen’.
Verandert mijn jaarruimte als ik halverwege het jaar van baan wissel?
Je jaarruimte wordt berekend op basis van je inkomen en factor A van het voorgaande jaar, niet het huidige jaar. Een baanwissel halverwege het jaar heeft dus pas invloed op je jaarruimteberekening van het jaar erna. Let er wel op dat je bij twee werkgevers mogelijk twee UPO’s ontvangt met elk een eigen factor A. Je telt beide factoren A bij elkaar op voor je berekening.
Is het verstandig om mijn volledige jaarruimte in één keer in te leggen of beter gespreid?
Financieel gezien maakt het voor de fiscale aftrek niet uit: zolang je binnen het kalenderjaar inlegt, is het aftrekbaar. Vanuit beleggingsperspectief kan gespreid inleggen (bijvoorbeeld maandelijks) voordelig zijn, omdat je dan het risico van instappen op een ongunstig moment spreidt. Dit heet ‘dollar-cost averaging’. Heb je het bedrag al beschikbaar, dan kan eerder inleggen wel betekenen dat je geld langer rendeert.
Wat als mijn factor A hoger is dan mijn berekende jaarruimte?
Dan houd je geen jaarruimte over en kun je dat jaar niets fiscaal aftrekbaar inleggen in de derde pijler. Je jaarruimte kan namelijk niet negatief worden; het minimum is altijd nul. Dit komt voor bij werknemers met een zeer ruime pensioenregeling of een relatief laag inkomen. Je kunt in dat geval wel checken of je nog reserveringsruimte hebt uit eerdere jaren.
Hoe weet ik of mijn lijfrente- of pensioenproduct geschikt is voor het benutten van jaarruimte?
Niet elk spaar- of beleggingsproduct komt in aanmerking voor de fiscale aftrek. Je inleg moet worden gestort op een product dat voldoet aan de wettelijke eisen voor een lijfrente of pensioenrekening in de derde pijler. Denk aan een bancaire lijfrenterekening, een lijfrenteverzekering of een pensioenrekening zoals die van BrightPensioen. Gewone spaarrekeningen of vrij beleggen in een reguliere beleggingsrekening tellen niet mee.
Moet ik elk jaar opnieuw actie ondernemen om mijn jaarruimte te benutten?
Ja, jaarruimte vervalt als je deze niet benut, al schuift het onbenutte deel door naar je reserveringsruimte (tot maximaal tien jaar terug). Je moet dus elk jaar opnieuw je jaarruimte berekenen, inleggen op je pensioenrekening en het opgeven bij je belastingaangifte. Het helpt om hier een vast moment voor in te plannen, bijvoorbeeld aan het begin van het jaar of vlak voor de deadline van je belastingaangifte.
