Waarom is jaarruimte vaak de grootste aftrekpost voor je belastingaangifte?

Jaarruimte is belangrijk voor je belastingaangifte omdat het je in staat stelt om pensioeninleg fiscaal af te trekken van je inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. Vaak is dit zelfs de grootste aftrekpost binnen je belastingaangifte. Vooral als zzp’er of DGA zonder verplichte pensioenregeling is de jaarruimte dé manier om slim en fiscaal voordelig vermogen op te bouwen voor later.

De jaarruimte valt onder de zogenaamde lijfrentepremieaftrek en is onderdeel van het derde pijler pensioen. Dat betekent dat je zelf bepaalt hoeveel je inlegt, tot een wettelijk maximum. Hoe dat precies werkt, wat het verschil is met reserveringsruimte en waar je het invult bij je aangifte? Dat lees je hieronder.

Hoe bereken je de jaarruimte voor je aangifte?

Je berekent de jaarruimte op basis van je bruto-inkomen (premie-inkomen) van het voorgaande jaar. Van dat inkomen trek je eerst de AOW-franchise af. Over het bedrag dat overblijft, mag je een wettelijk vastgesteld percentage inleggen als fiscaal aftrekbaar pensioen. Eventuele pensioenopbouw via een werkgever (de zogeheten factor A) wordt daar nog van afgetrokken.

De berekening ziet er in stappen zo uit:

1. Pak je bruto-inkomen van het voorgaande jaar (je premie-inkomen).
2. Trek de AOW-franchise af. Dit is een drempelbedrag dat de overheid jaarlijks vaststelt.
3. Vermenigvuldig het resterende bedrag met het geldende percentage voor de jaarruimte.
4. Trek eventuele pensioenopbouw bij een werkgever (factor A) af.
5. Het resultaat is jouw jaarruimte: het maximale bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen.

Klinkt ingewikkeld? Dat valt mee. Er zijn online tools waarmee je in een paar klikken je jaarruimte berekenen kunt. Je hebt alleen je bruto-inkomen en eventueel je factor A nodig. Die factor A vind je op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) dat je van je pensioenuitvoerder krijgt.

Ben je zzp’er zonder werkgeverspensioen? Dan is je factor A nul en wordt de berekening nog simpeler. Let wel: de jaarruimte kent een wettelijk maximum. Je kunt dus nooit meer aftrekken dan dat plafond, ook als je inkomen heel hoog is.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

De jaarruimte is het bedrag dat je in het huidige jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen. De reserveringsruimte is de onbenutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar die je alsnog mag inhalen. Het zijn dus twee aparte potjes, maar ze vullen elkaar aan.

Jaarruimte: wat je dit jaar mag inleggen

De jaarruimte geldt per kalenderjaar en wordt berekend op basis van je inkomen van het voorgaande jaar. Leg je in een jaar minder in dan je jaarruimte toelaat, of helemaal niets? Dan “verdampt” dat bedrag niet meteen. Het schuift door naar je reserveringsruimte.

Reserveringsruimte: gemiste jaren inhalen

Heb je de afgelopen jaren je jaarruimte niet (volledig) benut? Dan mag je dat alsnog inhalen via de reserveringsruimte. Je kijkt daarvoor tot tien jaar terug. Er geldt wel een apart maximum voor de reserveringsruimte. Dit biedt een mooie kans als je in een goed jaar extra wilt inleggen en tegelijkertijd je belastingdruk wilt verlagen.

In de praktijk kun je dus in één jaar zowel je jaarruimte als je reserveringsruimte benutten. Dat kan flink schelen op je belastingaangifte, vooral als je een paar jaar hebt overgeslagen.

Waar vul je de jaarruimte in bij je belastingaangifte?

Je vult de jaarruimte in bij het onderdeel “Uitgaven voor inkomensvoorzieningen” in je belastingaangifte bij de Belastingdienst. Daar vind je het veld voor lijfrentepremieaftrek, waar je het bedrag invult dat je hebt ingelegd voor je derde pijler pensioen.

Zo doe je dat stap voor stap:

1. Log in op Mijn Belastingdienst en open je aangifte inkomstenbelasting.
2. Ga naar het onderdeel “Uitgaven voor inkomensvoorzieningen” (soms ook aangeduid als lijfrentepremies).
3. Vul het bedrag in dat je hebt ingelegd op je pensioenrekening of lijfrenterekening.
4. De Belastingdienst berekent automatisch of je inleg binnen je jaarruimte (en eventueel je reserveringsruimte) valt.

Een veelgemaakte fout is dat mensen vergeten hun inleg op te geven. Zonde, want dan loop je je belastingvoordeel mis. Bewaar daarom je jaaroverzicht van je pensioenaanbieder goed. Daarop staat precies hoeveel je hebt ingelegd.

Wil je ook reserveringsruimte benutten? Dan vul je het totale ingelegde bedrag in. De Belastingdienst toetst of het binnen de gecombineerde ruimte past. Het is slim om vooraf je jaarruimte en reserveringsruimte te berekenen, zodat je weet wat je maximaal mag aftrekken.

Hoeveel belastingvoordeel levert jaarruimte op?

Het belastingvoordeel van jaarruimte hangt af van je belastingtarief. Je ingelegde bedrag trek je af van je bruto-inkomen, waardoor je over een lager bedrag belasting betaalt. Hoe hoger je belastingschijf, hoe groter het voordeel per ingelegde euro.

Stel, je legt een bedrag in dat binnen je jaarruimte valt. Dat bedrag gaat van je belastbaar inkomen af. Je bespaart dan het belastingtarief over dat bedrag. Concreet: bij een hoger tarief levert elke euro inleg meer belastingteruggave op dan bij een lager tarief.

Belangrijk om te weten: het voordeel is een uitstel van belasting, geen afstel. Op het moment dat je later je pensioen laat uitkeren, betaal je alsnog belasting over die uitkeringen. Maar veel mensen zitten na hun pensioenleeftijd in een lagere belastingschijf. In dat geval betaal je later minder belasting dan je nu bespaart. Dat verschil is je netto voordeel.

Er zijn ook situaties waarin het voordeel kleiner uitvalt. Bijvoorbeeld als je nu en later in dezelfde belastingschijf zit. Of als toekomstige belastingtarieven stijgen. Het is dus geen garantie op winst, maar in veel gevallen pakt het gunstig uit.

Wanneer is het slim om jaarruimte te benutten als zzp’er of DGA?

Het benutten van jaarruimte is voor zzp’ers en DGA’s in veel gevallen een slimme zet, omdat zij vaak geen verplichte pensioenregeling hebben en daardoor volledige jaarruimte beschikbaar is. Hoe meer jaarruimte je onbenut laat, hoe meer fiscaal voordeel je laat liggen.

Er zijn een paar momenten waarop het extra interessant kan zijn:

• Je hebt een goed jaar gedraaid. Een hogere winst betekent een hoger belastingtarief. Door je jaarruimte te benutten, druk je je belastbaar inkomen omlaag.
• Je hebt jaren gemist. Via de reserveringsruimte kun je onbenutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar inhalen. Ideaal als je nu financiële ruimte hebt.
• Je wilt structureel pensioen opbouwen. Als zzp’er bouw je geen pensioen op via een werkgever. De derde pijler is dan jouw route naar een fijne oude dag.
• Je nadert je pensioenleeftijd. Hoe dichter je bij je pensioen zit, hoe urgenter het wordt om vermogen op te bouwen. Maar ook als je jong bent, werkt de tijd in je voordeel door het rendement op je inleg.

Wanneer is het minder interessant? Als je inkomen laag is en je in de laagste belastingschijf zit, is het directe fiscale voordeel kleiner. En als je het geld op korte termijn nodig hebt, is het goed om te weten dat pensioenkapitaal in de derde pijler geblokkeerd is tot je pensioenleeftijd (met enkele uitzonderingen).

Voor DGA’s geldt een extra overweging: je kunt kiezen of je jezelf meer salaris uitkeert om zo meer jaarruimte te creëren, of dat je vermogen in je BV houdt. Beide opties hebben voor- en nadelen. Het loont om dit goed uit te zoeken.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het benutten van je jaarruimte

Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om je jaarruimte te berekenen en direct te benutten voor je pensioenopbouw. Als sociale onderneming en B Corp staan jouw belangen voorop, niet onze winst.

Dit is wat we concreet voor je doen:

• Gratis jaarruimtetool: Voer je inkomensgegevens en eventuele factor A in en je weet binnen een paar minuten wat je maximaal fiscaal aftrekbaar mag inleggen.
• Vast lidmaatschap: Als particuliere deelnemer betaal je een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage uit je pensioenpot. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niets aan. Zo houd je meer over.
• Flexibele inleg: Je bepaalt zelf hoeveel je inlegt, wanneer je dat doet en je kunt elk bedrag storten. Handig als zzp’er met wisselend inkomen.
• Duurzaam beleggen: Je inleg wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
• Persoonlijk contact: Heb je vragen over je jaarruimte of belastingaangifte? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.

Ben je werkgever en wil je een pensioenregeling aanbieden aan je personeel? Dan hanteren wij vaste uitvoeringskosten per medewerker per jaar.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op met ons team en je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.