Moet je jaarruimte elk jaar opnieuw berekenen?

Ja, je jaarruimte moet je elk jaar opnieuw berekenen. De jaarruimte is namelijk gebaseerd op je inkomen van het voorgaande jaar, en dat kan per jaar flink verschillen. Zeker als zzp’er of DGA schommelt je inkomen, waardoor je fiscale aftrek voor pensioen elk jaar anders uitpakt.

Omdat de berekening afhangt van wisselende factoren zoals je bruto-inkomen, de AOW-franchise en eventuele pensioenopbouw via een werkgever, is het slim om dit jaarlijks te checken. Zo laat je geen belastingvoordeel liggen. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over het berekenen van je jaarruimte.

Verandert je jaarruimte als je inkomen wijzigt?

Ja, je jaarruimte verandert mee met je inkomen. De jaarruimte wordt berekend op basis van je premiegrondslag, die direct afhangt van je bruto-inkomen (of winst uit onderneming) van het voorgaande jaar. Stijgt je inkomen? Dan groeit je jaarruimte. Daalt het? Dan wordt de ruimte kleiner.

Dit werkt als volgt: van je bruto-inkomen wordt eerst de AOW-franchise afgetrokken. Over het bedrag dat overblijft, mag je een bepaald percentage fiscaal aftrekbaar inleggen voor je pensioen in de derde pijler. Omdat zowel je inkomen als de AOW-franchise jaarlijks kunnen veranderen, is de uitkomst elk jaar anders.

Stel, je verdient het ene jaar meer dan het andere. Dan heb je in het jaar na je goede jaar meer jaarruimte. En na een minder jaar juist minder. Daarom is het verstandig om niet uit te gaan van een oude berekening, maar elk jaar opnieuw te kijken wat je maximaal mag inleggen.

Welke gegevens heb je nodig om je jaarruimte te berekenen?

Om je jaarruimte te berekenen heb je drie belangrijke gegevens nodig: je bruto-inkomen (of winst uit onderneming) van het voorgaande jaar, de AOW-franchise van dat jaar, en je zogeheten factor A als je pensioen opbouwt via een werkgever. Met deze drie onderdelen maak je een nauwkeurige berekening.

Hier een overzicht van wat je moet verzamelen:

• Bruto-inkomen of winst uit onderneming van het voorgaande jaar. Dit vind je terug op je aangifte inkomstenbelasting of jaaropgave.
• AOW-franchise. Dit is een drempelbedrag dat de overheid jaarlijks vaststelt. Het deel van je inkomen onder deze drempel telt niet mee, omdat je daar later AOW over ontvangt.
• Factor A. Bouw je pensioen op via een werkgever? Dan staat op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO) de factor A vermeld. Dit bedrag wordt van je jaarruimte afgetrokken, omdat je al pensioen opbouwt via je werkgever.

Ben je volledig zzp’er zonder werkgeverspensioen? Dan is je factor A nul en hoef je daar geen rekening mee te houden. Dat maakt de berekening een stuk eenvoudiger. Je kijkt dan alleen naar je winst uit onderneming en de AOW-franchise.

Jaarruimte berekenen? Een makkie met onze jaarruimte tool.

Wat gebeurt er met onbenutte jaarruimte?

Onbenutte jaarruimte gaat niet direct verloren. Je kunt niet-gebruikte jaarruimte van de afgelopen tien jaar alsnog inhalen via de zogeheten reserveringsruimte. Zo kun je in een goed jaar extra fiscaal aftrekbaar inleggen voor je pensioen, ook als je eerdere jaren hebt overgeslagen.

De reserveringsruimte is dus een soort spaarpot van gemiste kansen. Heb je de afgelopen jaren minder ingelegd dan je maximale jaarruimte toeliet? Dan mag je dat verschil later inhalen, bovenop je reguliere jaarruimte van dat jaar. Er geldt wel een jaarlijks maximum voor de reserveringsruimte.

Let op: de reserveringsruimte kijkt tien jaar terug. Jaarruimte die je langer dan tien jaar geleden niet hebt benut, vervalt definitief. Daarom is het handig om elk jaar even te checken hoeveel ruimte je hebt, ook als je in een bepaald jaar niet van plan bent om in te leggen. Dan weet je in ieder geval wat je nog kunt inhalen.

Een belangrijk voordeel van de reserveringsruimte is dat je als zzp’er of DGA in een financieel goed jaar flink kunt bijstorten. Zo benut je je fiscale aftrek voor pensioen optimaal, ook als je inkomen in eerdere jaren lager was.

Hoe bereken je de jaarruimte als zzp’er of DGA?

Als zzp’er bereken je de jaarruimte op basis van je winst uit onderneming van het voorgaande jaar. Als DGA gebruik je je bruto-inkomen (salaris) uit je BV. In beide gevallen trek je de AOW-franchise af en pas je het wettelijke percentage toe op het resterende bedrag.

Jaarruimte berekenen als zzp’er

Als zzp’er neem je je winst uit onderneming als uitgangspunt. Dat is je omzet minus je zakelijke kosten, vóór ondernemersfaciliteiten zoals de zelfstandigenaftrek. Van die winst trek je de AOW-franchise af. Over wat overblijft, mag je een vastgesteld percentage inleggen voor je pensioen in de derde pijler.

Omdat je als zzp’er meestal geen pensioen opbouwt via een werkgever, is je factor A nul. Dat betekent dat je vaak een ruimere jaarruimte hebt dan iemand in loondienst. Tegelijkertijd schommelt je inkomen als zelfstandige waarschijnlijk meer, waardoor het echt de moeite waard is om je jaarruimte elk jaar opnieuw te berekenen.

Jaarruimte berekenen als DGA

Als DGA kijk je naar het salaris dat je jezelf uitkeert vanuit je BV. Dat bruto-inkomen is de basis voor je jaarruimteberekening. Bouw je daarnaast pensioen op in eigen beheer of via een pensioenregeling binnen je BV? Dan moet je de factor A daarvan aftrekken.

Een veelgemaakte fout bij DGA’s is het vergeten van de factor A. Controleer dit goed, want het kan je berekening flink beïnvloeden. Twijfel je? Dan is het slim om je boekhouder of fiscalist even mee te laten kijken.

Kun je jaarruimte met terugwerkende kracht claimen?

Ja, je kunt onbenutte jaarruimte met terugwerkende kracht claimen via de reserveringsruimte. Je mag niet-gebruikte jaarruimte van maximaal tien jaar terug alsnog benutten. Dit betekent dat je in één jaar meer kunt inleggen dan alleen je jaarruimte van dat jaar toelaat.

Concreet werkt het zo: stel je hebt de afgelopen vijf jaar geen pensioen opgebouwd in de derde pijler, maar je had wel jaarruimte. Dan kun je de opgetelde onbenutte ruimte van die vijf jaar als reserveringsruimte gebruiken. Je legt dit bedrag in bovenop je reguliere jaarruimte, waardoor je in één keer een flinke inhaalslag maakt.

Hier een paar dingen om rekening mee te houden:

• De reserveringsruimte kent een eigen jaarlijks maximum. Je kunt dus niet onbeperkt inhalen in één jaar.
• Je moet kunnen aantonen dat je in die eerdere jaren daadwerkelijk onbenutte jaarruimte had. Bewaar dus je inkomensgegevens goed.
• De Belastingdienst kijkt naar je feitelijke inleg versus je maximale jaarruimte per jaar.

Vooral voor zzp’ers die net beginnen met pensioen opbouwen, is de reserveringsruimte een mooie kans. Je haalt als het ware verloren jaren in en profiteert alsnog van de fiscale aftrek voor pensioen.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het berekenen van je jaarruimte

Bij BrightPensioen maken we het berekenen van je jaarruimte zo makkelijk mogelijk. We snappen dat fiscale regels niet het leukste onderwerp zijn, daarom bieden we concrete hulpmiddelen:

• Gesprek met een van onze pensioenexperts: Liever even sparren met een echt mens? Plan een gratis belafspraak in. Geen chatbot, maar een collega die je verder helpt.
• Vast lidmaatschap: Je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage van je opgebouwde vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niet aan.
• Duurzaam beleggen: Je inleg wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
• Mede-eigenaar: Als lid word je meteen mede-eigenaar van onze coöperatie. Jij hebt dus echt iets te zeggen.

Wil je ontdekken welke aanpak bij jou past? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact met ons op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.