Kun je jaarruimte benutten naast je werkgeverspensioen?

Marloes de Graaf ·

Ja, je kunt jaarruimte benutten naast je werkgeverspensioen. De meeste werknemers bouwen via hun werkgever niet genoeg pensioen op om hun huidige levensstandaard na pensionering vol te houden. De jaarruimte geeft je de mogelijkheid om dat gat fiscaal voordelig te dichten door zelf extra pensioen op te bouwen in de derde pijler.

Hoeveel jaarruimte je precies overhoudt, hangt af van je inkomen en wat je werkgever al voor je opbouwt. Die opbouw wordt uitgedrukt in de zogeheten factor A. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen over jaarruimte naast je werkgeverspensioen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Hoeveel jaarruimte houd je over met een werkgeverspensioen?

De jaarruimte die je overhoudt naast je werkgeverspensioen is het verschil tussen je maximale jaarruimte (berekend op basis van je bruto inkomen) en de pensioenopbouw die je werkgever al voor je regelt. Hoe meer je werkgever opbouwt, hoe kleiner je resterende jaarruimte. Maar bij de meeste werknemers blijft er ruimte over.

De berekening werkt in grote lijnen zo:

  1. Neem je bruto jaarinkomen van het voorgaande jaar (ook wel de premiegrondslag genoemd).
  2. Trek daar de AOW-franchise vanaf. Dit is het deel van je inkomen dat de overheid al via de AOW dekt.
  3. Vermenigvuldig het resterende bedrag met de jaarruimtefactor.
  4. Trek vervolgens je factor A af. Dat is de waarde van de pensioenopbouw via je werkgever.

Het resultaat is jouw persoonlijke jaarruimte. Stel dat je een modaal inkomen hebt en je werkgever een gemiddelde pensioenregeling biedt, dan houd je in veel gevallen nog een aardig bedrag over dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen. Dat bedrag kun je gebruiken om een pensioentekort aan te vullen in de derde pijler.

Let op: de jaarruimte kan nooit negatief worden. Bouwt je werkgever heel veel op? Dan is je jaarruimte simpelweg nul. Maar dat komt in de praktijk niet zo vaak voor.

Waar vind je de factor A op je pensioenoverzicht?

De factor A staat op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) dat je jaarlijks van je pensioenuitvoerder ontvangt. Je vindt dit overzicht ook digitaal via mijnpensioenoverzicht.nl, waar al je pensioenregelingen bij elkaar staan. De factor A wordt daar vermeld als de jaarlijkse pensioenaangroei.

Concreet is de factor A het bedrag waarmee je jaarlijks pensioen opbouwt bij je werkgever. Het staat meestal op de eerste of tweede pagina van je UPO, soms onder de noemer “aangroei van het ouderdomspensioen” of direct als “factor A”. Dit bedrag heb je nodig om je jaarruimte nauwkeurig te berekenen en te benutten.

Een paar tips om de factor A snel te vinden:

  • Log in op mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD. Daar zie je een overzicht van al je pensioenregelingen.
  • Zoek in je UPO naar termen als “pensioenaangroei”, “opbouw” of letterlijk “factor A”.
  • Heb je meerdere werkgevers (gehad) in het voorgaande jaar? Tel dan de factoren A van alle regelingen bij elkaar op.

Kun je de factor A niet vinden? Neem dan contact op met je pensioenuitvoerder. Zij zijn verplicht om dit gegeven aan je te verstrekken. Zonder de juiste factor A kun je je jaarruimte niet goed berekenen en loop je het risico dat je te veel of te weinig inlegt.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

De jaarruimte is het bedrag dat je in het huidige kalenderjaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor extra pensioen. De reserveringsruimte is de optelsom van onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar die je alsnog mag inhalen. Kort gezegd: jaarruimte gaat over dit jaar, reserveringsruimte over gemiste kansen uit het verleden.

Jaarruimte: je jaarlijkse fiscale ruimte

Elk jaar heb je op basis van je inkomen en pensioenopbouw bij een werkgever recht op een bepaald bedrag aan jaarruimte. Leg je dat bedrag (of een deel ervan) niet in? Dan vervalt het niet zomaar. Het schuift door naar je reserveringsruimte. De jaarruimte wordt berekend over het voorgaande belastingjaar. Dus voor je inleg in 2026 kijk je naar je inkomen en factor A van 2025.

Reserveringsruimte: inhalen wat je hebt laten liggen

Heb je de afgelopen jaren geen of te weinig gebruikgemaakt van je jaarruimte? Dan kun je dat via de reserveringsruimte alsnog doen. Je mag maximaal tien jaar terugkijken. Er geldt wel een jaarlijks maximum voor wat je via de reserveringsruimte mag inleggen. Dit is een mooie kans als je bijvoorbeeld een bonus hebt ontvangen of tijdelijk meer kunt inleggen.

Belangrijk: je moet eerst je jaarruimte benutten voordat je de reserveringsruimte mag gebruiken. Je kunt ze dus niet los van elkaar inzetten. En de reserveringsruimte is ook fiscaal aftrekbaar, net als de reguliere jaarruimte. Dat maakt het extra interessant om te kijken of je nog onbenutte ruimte hebt.

Kan je jaarruimte ook benutten als je van baan wisselt?

Ja, ook als je van baan wisselt kun je jaarruimte benutten. Je jaarruimte wordt berekend op basis van je totale bruto inkomen en pensioenopbouw van het voorgaande jaar, ongeacht bij hoeveel werkgevers je hebt gewerkt. Een baanwissel verandert je recht op jaarruimte dus niet.

Waar je wel op moet letten bij een baanwissel:

  • Meerdere factoren A: Als je in één jaar bij twee werkgevers pensioen hebt opgebouwd, tel je beide factoren A bij elkaar op voor de berekening.
  • Geen pensioenregeling bij je nieuwe werkgever: Als je nieuwe baan geen pensioenregeling biedt, is je factor A voor dat deel nul. Dat betekent dat je juist meer jaarruimte overhoudt.
  • Wachtperiode: Sommige werkgevers hanteren een wachttijd voordat je meedoet aan de pensioenregeling. In die tussentijd bouw je geen werkgeverspensioen op, wat je jaarruimte vergroot.

Een baanwissel is eigenlijk een goed moment om je pensioensituatie eens goed onder de loep te nemen. Juist in de overgangsperiode tussen twee banen kan er een pensioengat ontstaan. Door je jaarruimte te berekenen en te benutten, voorkom je dat dit gat onnodig groeit. En vergeet niet: ook als je tijdelijk zonder werk zit, kun je op basis van je inkomen uit het voorgaande jaar nog jaarruimte hebben.

Hoe benut je jaarruimte via een derde-pijlerpensioen?

Je benut jaarruimte door geld in te leggen bij een erkende derde-pijlerpensioenregeling, zoals een pensioenrekening of lijfrentebelegging. Het bedrag dat je inlegt tot aan je berekende jaarruimte mag je aftrekken van je belastbaar inkomen, waardoor je direct belastingvoordeel krijgt.

Zo werkt het in de praktijk:

  1. Bereken je jaarruimte: Gebruik een jaarruimtetool of reken het zelf uit op basis van je inkomen en factor A.
  2. Kies een derde-pijlerproduct: Dit kan een pensioenrekening zijn, een lijfrenteverzekering of een lijfrentebeleggingsrekening.
  3. Leg in: Maak het bedrag over naar je gekozen pensioenrekening. Je kunt dit in één keer doen of verspreid over het jaar.
  4. Geef het op bij je belastingaangifte: Vul het ingelegde bedrag in als aftrekpost bij je aangifte inkomstenbelasting.

Het mooie van een derde-pijlerpensioen is dat je geld fiscaal aftrekbaar inlegt en het vervolgens voor je kan werken tot aan je pensioen. Je betaalt pas belasting op het moment dat je het geld als pensioenuitkering ontvangt. Omdat je na je pensioen vaak in een lagere belastingschijf valt, kan dat voordelig uitpakken.

Een nadeel om rekening mee te houden: je geld zit wel vast tot aan je pensioendatum. Je kunt er in principe niet eerder bij, behalve in uitzonderlijke situaties. Weeg dat mee in je beslissing.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het benutten van jaarruimte

Bij BrightPensioen kun je eenvoudig je jaarruimte benutten via een derde-pijlerpensioenrekening. We maken het je zo makkelijk mogelijk:

  • Gratis jaarruimtetool: Bereken in een paar stappen hoeveel jaarruimte je hebt, inclusief je factor A en eventuele reserveringsruimte.
  • Vast lidmaatschap: Je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage over je opgebouwde vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niet aan.
  • Flexibel inleggen: Je bepaalt zelf wanneer en hoeveel je inlegt, vanaf elk bedrag.
  • Duurzaam beleggen: Je inleg wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
  • Persoonlijk contact: Heb je vragen? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Bereken je jaarruimte of maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er met mijn jaarruimte als ik parttime ga werken?

Als je parttime gaat werken, daalt je bruto inkomen en daarmee ook je maximale jaarruimte. Tegelijkertijd bouw je bij je werkgever waarschijnlijk minder pensioen op (lagere factor A), waardoor het effect deels wordt gecompenseerd. Het is juist bij een overstap naar parttime werk verstandig om je jaarruimte opnieuw te berekenen, want het pensioengat kan groter worden terwijl je minder ruimte hebt om het te dichten. Overweeg in dat geval ook je reserveringsruimte te benutten als je die nog hebt.

Kan ik mijn jaarruimte ook benutten als ik naast mijn loondienst inkomsten als zzp'er heb?

Ja, dat kan. Je jaarruimte wordt berekend op basis van je totale premiegrondslag, wat zowel inkomen uit loondienst als winst uit onderneming kan omvatten. Let er wel op dat je alle factoren A van je werkgeverspensioenregelingen meetelt. Als zzp’er heb je daarnaast mogelijk ook recht op de FOR (fiscale oudedagsreserve), maar die telt mee in de berekening en kan je jaarruimte verlagen. Laat je goed informeren over de samenloop van deze regelingen.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het berekenen en benutten van jaarruimte?

De meest voorkomende fout is het vergeten van de factor A, waardoor je meer inlegt dan fiscaal aftrekbaar is. Een andere veelgemaakte fout is het gebruiken van je inkomen van het verkeerde jaar — je jaarruimte voor 2026 baseer je op je inkomen van 2025, niet van 2026. Daarnaast vergeten veel mensen hun reserveringsruimte mee te nemen, waardoor ze onbenutte fiscale ruimte laten liggen. Tot slot: leg je meer in dan je jaarruimte toestaat, dan is het meerdere niet aftrekbaar en kun je bij uitkering dubbel belast worden.

Hoe weet ik of mijn werkgeverspensioen voldoende is en ik überhaupt extra hoef in te leggen?

Een goede vuistregel is dat je na pensionering ongeveer 70-80% van je laatstverdiende salaris nodig hebt om je levensstandaard te behouden. Op mijnpensioenoverzicht.nl kun je zien hoeveel pensioen je tot nu toe hebt opgebouwd en wat je verwachte uitkering wordt. Vergelijk dat bedrag met je huidige netto-uitgaven. Is er een gat? Dan is het verstandig om je jaarruimte te benutten. Houd er ook rekening mee dat de AOW slechts een basisinkomen biedt en dat je werkgeverspensioen daar bovenop komt.

Mag ik mijn jaarruimte-inleg ook spreiden over meerdere aanbieders?

Ja, je mag je jaarruimte verdelen over meerdere derde-pijlerproducten bij verschillende aanbieders. Zorg er wel voor dat het totaal van al je inleggen niet hoger is dan je berekende jaarruimte plus eventuele reserveringsruimte. Houd zelf goed bij wat je waar hebt ingelegd, want de Belastingdienst controleert het totaalbedrag. In de praktijk is het overzichtelijker om bij één aanbieder in te leggen, maar het is geen verplichting.

Wat als ik mijn jaarruimte dit jaar niet volledig benut — verlies ik dat dan?

Nee, onbenutte jaarruimte gaat niet verloren maar schuift automatisch door naar je reserveringsruimte. Je kunt deze ruimte tot tien jaar later alsnog inhalen. Het is dus geen ramp als je een jaar minder kunt inleggen, maar uitstel kost je wel potentieel rendement. Hoe eerder je inlegt, hoe langer je geld kan groeien. Probeer daarom elk jaar ten minste een deel van je jaarruimte te benutten.

Hoe wordt mijn derde-pijlerpensioen uiteindelijk belast bij uitkering?

Op het moment dat je je opgebouwde derde-pijlerpensioen laat uitkeren, betaal je inkomstenbelasting over de uitkeringen in box 1. Omdat veel gepensioneerden in een lagere belastingschijf vallen dan tijdens hun werkende leven, betaal je vaak minder belasting dan je eerder hebt afgetrokken — dat is het fiscale voordeel. Je bent verplicht het kapitaal om te zetten in een lijfrente-uitkering; je kunt het niet in één keer opnemen. De uitkering moet uiterlijk ingaan in het jaar dat je de AOW-leeftijd bereikt, maar mag ook eerder starten.

WhatsApp