Pensioen berekenen met een lijfrente doe je door je verwachte AOW, eventueel werkgeverspensioen en je opgebouwde lijfrentekapitaal bij elkaar op te tellen en te vergelijken met het inkomen dat je na je pensioen nodig hebt. Zo zie je in één oogopslag of je genoeg opbouwt of dat er een pensioengat dreigt.
Vooral als zzp’er, DGA of als je geen pensioenregeling via een werkgever hebt, is het slim om je lijfrente mee te nemen in je pensioenberekening. Een lijfrente valt in de derde pijler en geeft je fiscale voordelen bij inleg, maar het is belangrijk om te snappen hoe alle puzzelstukjes in elkaar passen. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen stap voor stap.
Welke pensioeninkomsten tellen mee in je berekening?
Bij het berekenen van je pensioen tel je drie bronnen mee: je AOW (eerste pijler), eventueel pensioen via een werkgever (tweede pijler) en je eigen opbouw via bijvoorbeeld een lijfrente (derde pijler). Samen vormen deze drie pijlers je totale pensioeninkomen.
De AOW is de basisvoorziening van de overheid. Hoeveel je ontvangt hangt af van je leefsituatie (alleenstaand of samenwonend) en het aantal jaren dat je in Nederland hebt gewoond of gewerkt. Je kunt je verwachte AOW-bedrag opzoeken via de Sociale Verzekeringsbank.
Heb je ooit via een werkgever pensioen opgebouwd? Dan vind je een overzicht van al je opgebouwde aanspraken op mijnpensioenoverzicht.nl. Let op: de bedragen die daar staan, zijn bruto en geven een indicatie, geen garantie.
De derde pijler is waar je lijfrente onder valt. Dit is pensioen dat je zelf regelt, los van een werkgever. Denk aan:
- Lijfrenteverzekeringen bij een verzekeraar
- Lijfrentebeleggingsrekeningen (zoals bij een pensioenuitvoerder)
- Lijfrentebankspaarrekeningen
Door al deze inkomstenbronnen naast elkaar te leggen en te vergelijken met wat je straks nodig hebt, zie je of er een gat zit tussen je verwachte inkomen en je gewenste inkomen na pensionering. Met onze pensioen calculator kun je dit snel inzichtelijk maken.
Hoe bereken je wat je lijfrente straks oplevert?
Wat je lijfrente straks oplevert, hangt af van je totale inleg, het behaalde rendement over de looptijd, de kosten die je betaalt en het moment waarop je het kapitaal omzet in periodieke uitkeringen. Een exacte berekening is vooraf niet mogelijk, maar je kunt wel een goede inschatting maken.
Bij een lijfrentebeleggingsrekening groeit je inleg mee met de beleggingsresultaten. Hoe langer je looptijd, hoe meer tijd je geld heeft om te groeien. Maar beleggen brengt ook risico’s met zich mee: rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.
Om een inschatting te maken, doorloop je deze stappen:
- Breng je huidige inleg in kaart. Hoeveel leg je nu maandelijks of jaarlijks in? En hoeveel heb je al opgebouwd?
- Kies een realistisch rendementsscenario. Veel rekentools werken met meerdere scenario’s (voorzichtig, neutraal, optimistisch). Kies niet alleen het zonnigste plaatje.
- Houd rekening met kosten. Kosten drukken op je rendement. Een vast bedrag per jaar werkt op de lange termijn anders dan een percentage over je vermogen. Bij een klein vermogen lijkt een percentage goedkoper, maar naarmate je pot groeit, betaal je steeds meer.
- Bereken de uitkeringsfase. Op pensioendatum zet je je opgebouwde kapitaal om in periodieke uitkeringen. Hoe lang die uitkering loopt (minimaal vijf jaar, vaak langer) en de rente op dat moment bepalen mede wat je maandelijks ontvangt.
Vergeet niet dat je over de uitkeringen uit je lijfrente inkomstenbelasting betaalt. Je hebt bij de inleg belastingvoordeel gehad, en dat wordt bij uitkering verrekend. Vaak val je na pensionering in een lagere belastingschijf, wat voordelig kan uitpakken.
Wat is het verschil tussen lijfrente en banksparen voor pensioen?
Het belangrijkste verschil is dat je bij een lijfrente belegt (met kans op meer rendement én meer risico), terwijl je bij banksparen spaart tegen een vaste of variabele rente met minder risico maar doorgaans ook minder groei. Fiscaal worden beide producten gelijk behandeld: de inleg is aftrekbaar en de uitkering wordt belast.
Lijfrente via beleggen
Bij een lijfrentebeleggingsrekening wordt je inleg belegd in bijvoorbeeld ETF’s of fondsen. Je loopt beleggingsrisico, wat betekent dat je vermogen kan schommelen. Over een langere looptijd kan beleggen meer opleveren dan sparen, maar dat is niet gegarandeerd. Dit maakt een lijfrente via beleggen interessant als je nog een lange horizon hebt tot je pensioen.
Een voordeel is dat je bij sommige aanbieders kunt kiezen hoe offensief of defensief je belegt. Naarmate je pensioen dichterbij komt, kun je het risico afbouwen.
Banksparen
Bij banksparen zet je geld op een geblokkeerde spaarrekening. Je weet vrij zeker wat je terugkrijgt, maar de rente is doorgaans bescheiden. In periodes van lage rente kan het rendement na aftrek van inflatie zelfs negatief uitpakken. Banksparen kan passen als je bijna met pensioen gaat en geen risico meer wilt lopen.
Kort samengevat:
- Lijfrente beleggen: meer groeipotentieel, meer risico, geschikt bij langere looptijd
- Banksparen: meer zekerheid, minder groeikans, geschikt bij kortere looptijd
Beide opties vallen fiscaal in dezelfde categorie. De keuze hangt af van je persoonlijke situatie, je risicoprofiel en hoelang je nog hebt tot je pensioen.
Hoeveel lijfrente-inleg heb je nodig om je pensioengat te dichten?
Hoeveel je moet inleggen, hangt af van de grootte van je pensioengat: het verschil tussen wat je straks ontvangt (AOW plus eventueel werkgeverspensioen) en wat je nodig hebt om comfortabel te leven. Een veelgebruikte vuistregel is dat je na pensionering zo’n zeventig procent van je laatstverdiende inkomen nodig hebt, maar dit verschilt per persoon.
Stel, je berekent dat je AOW en eventueel opgebouwd pensioen samen niet genoeg opleveren. Dan is het verschil je pensioengat. Om dat te dichten met een lijfrente, moet je terugrekenen: hoeveel moet je nu periodiek inleggen om op pensioendatum voldoende kapitaal te hebben?
Factoren die meespelen:
- Je huidige leeftijd. Hoe jonger je begint, hoe minder je per maand hoeft in te leggen omdat je geld langer kan groeien.
- Je gewenste pensioeninkomen. Wil je op hetzelfde niveau blijven leven, of kun je toe met minder?
- Je fiscale ruimte. Je mag niet onbeperkt aftrekbaar inleggen. De jaarruimte en reserveringsruimte bepalen hoeveel je fiscaal voordelig kunt storten.
- Rendementsverwachting. Bij beleggen is het verstandig om met meerdere scenario’s te rekenen.
Vooral voor zzp’ers is dit een belangrijk punt. Zonder werkgeverspensioen in de tweede pijler is de derde pijler vaak je voornaamste aanvulling op de AOW. Begin liever vandaag met een klein bedrag dan morgen met niets. Elke euro die je nu inlegt, heeft tijd om te groeien.
Waar let je op bij het kiezen van een lijfrente-aanbieder?
Let bij het kiezen van een lijfrente-aanbieder op de kostenstructuur, het beleggingsbeleid, de flexibiliteit van inleg, de transparantie over voorwaarden en of de aanbieder onder toezicht staat van de AFM en DNB. Kleine verschillen in kosten kunnen over tientallen jaren een groot verschil maken in je eindresultaat.
Waar je specifiek op kunt letten:
- Kosten: Betaal je een percentage over je vermogen of een vast bedrag? Een percentage lijkt in het begin goedkoop, maar wordt duurder naarmate je pot groeit. Een vast bedrag is voorspelbaar en kan op de lange termijn voordeliger uitpakken.
- Beleggingsbeleid: Waarin wordt belegd? Heb je keuze in risicoprofiel? En wordt er duurzaam belegd als dat voor jou belangrijk is?
- Flexibiliteit: Kun je je inleg aanpassen als je inkomen schommelt? Vooral als zzp’er is dit essentieel.
- Transparantie: Zijn de kosten en voorwaarden helder? Kun je makkelijk inzien hoe je belegging ervoor staat?
- Bereikbaarheid: Kun je iemand bereiken als je vragen hebt? Persoonlijk contact kan veel waard zijn bij iets belangrijks als je pensioen.
Een nadeel van veel aanbieders met een percentage als kostenmodel is dat hun belang niet per se gelijkloopt met dat van jou: hoe meer vermogen in je pot, hoe meer zij verdienen. Bij een vast bedrag per jaar verandert dat niet mee met je vermogen, waardoor de prikkel anders ligt.
Neem ook mee of een aanbieder een vergunning heeft. In Nederland moeten partijen die beleggingsproducten aanbieden onder toezicht staan. Dat biedt je een extra laag bescherming.
Hoe BrightPensioen je helpt bij pensioen berekenen met een lijfrente
Bij BrightPensioen maken we het opbouwen van je pensioen via de derde pijler zo eenvoudig en eerlijk mogelijk. Als B Corp-gecertificeerde coöperatie staan jouw belangen voorop, niet die van aandeelhouders.
Wat we je concreet bieden:
- Een vast lidmaatschap in plaats van een percentage uit je pensioenpot. Je belegt tegen kostprijs en wij verdienen daar zelf niet aan.
- Duurzaam beleggen vanaf dag één, in groene ETF’s en green bonds.
- Flexibele inleg die je kunt aanpassen wanneer het je uitkomt, ideaal als je inkomen als zzp’er of DGA schommelt.
- Een pensioenrekening én een beleggingsrekening binnen één lidmaatschap, zodat je maximaal flexibel blijft.
- Persoonlijk contact: je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.
We staan onder toezicht van de AFM en DNB, en als lid ben je meteen mede-eigenaar van de coöperatie. Zo weet je zeker dat we in jouw belang werken.
Ben je werkgever en wil je een pensioenregeling aanbieden aan je personeel? Wij hanteren vaste uitvoeringskosten per medewerker per jaar.
Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn lijfrente ook eerder laten uitkeren dan op mijn AOW-leeftijd?
Ja, dat kan. Je mag je lijfrente al laten ingaan vanaf vijf jaar vóór je AOW-leeftijd. Dit kan handig zijn als je eerder wilt stoppen met werken en een overbrugging nodig hebt. Houd er wel rekening mee dat een eerdere uitkering betekent dat je kapitaal over meer jaren wordt uitgesmeerd, waardoor je maandelijkse uitkering lager uitvalt. Bovendien kan eerder uitkeren fiscaal anders uitpakken, omdat je mogelijk nog in een hogere belastingschijf valt dan na je AOW-leeftijd.
Hoe bereken ik mijn jaarruimte om te weten hoeveel ik fiscaal aftrekbaar mag inleggen?
Je jaarruimte bereken je op basis van je premiegrondslag (je inkomen minus een drempelbedrag, de zogenaamde franchise) en je eventuele pensioenopbouw via een werkgever. De Belastingdienst biedt een handige rekenhulp op hun website waarmee je dit eenvoudig kunt uitrekenen. Vergeet ook de reserveringsruimte niet: heb je in de afgelopen zeven jaar niet je volledige jaarruimte benut, dan mag je het ongebruikte deel alsnog inhalen. Vooral voor zzp’ers met wisselende inkomsten is dit een waardevolle mogelijkheid om in goede jaren extra bij te storten.
Wat gebeurt er met mijn lijfrente als ik overlijd vóór de pensioendatum?
Bij overlijden vóór de pensioendatum gaat het opgebouwde lijfrentekapitaal naar je nabestaanden, maar het moet wel worden uitgekeerd als een lijfrente-uitkering (periodiek, niet als bedrag ineens). Je partner of kinderen ontvangen dan een nabestaandenlijfrente waarover zij inkomstenbelasting betalen. Het is belangrijk om bij je aanbieder na te gaan welke voorwaarden er precies gelden en of je een begunstigde hebt aangewezen. Controleer dit regelmatig, zeker na een verandering in je persoonlijke situatie zoals een scheiding of nieuw partnerschap.
Ik ben al 50+ en heb nog geen lijfrente. Heeft het nog zin om nu te beginnen?
Absoluut. Ook met een kortere looptijd kun je nog een betekenisvol bedrag opbouwen, zeker als je jaarlijks je volledige jaarruimte en eventuele reserveringsruimte benut. Bij een kortere horizon is het wel verstandig om een defensiever risicoprofiel te kiezen of banksparen te overwegen, zodat je minder last hebt van schommelingen vlak voor je pensioen. Elke euro die je nu inlegt levert bovendien direct fiscaal voordeel op via de inkomstenbelasting, dus zelfs op kortere termijn is het financieel interessant.
Hoe vaak moet ik mijn pensioenberekening opnieuw bekijken en bijstellen?
Het is verstandig om minstens één keer per jaar je pensioenberekening te herzien, bijvoorbeeld rond het moment dat je je belastingaangifte doet. Daarnaast is het slim om je berekening opnieuw te bekijken bij grote levensveranderingen zoals een scheiding, baanwissel, inkomensstijging of de aankoop van een huis. Controleer dan of je inleg nog past bij je pensioendoel en of je jaarruimte is veranderd. Zo voorkom je dat je ongemerkt een groeiend pensioengat opbouwt.
Kan ik mijn lijfrente tussentijds overzetten naar een andere aanbieder?
Ja, je kunt je lijfrentekapitaal waardeoverdracht laten doen naar een andere aanbieder zonder dat dit fiscale gevolgen heeft. Dit heet een ‘geruisloze overdracht’ en is handig als je bijvoorbeeld overstapt naar een aanbieder met lagere kosten of een beter beleggingsaanbod. Let wel op eventuele overstapkosten of uitstapvoorwaarden bij je huidige aanbieder. Vergelijk vooraf goed wat je bij de nieuwe partij krijgt en vraag om een volledig kostenoverzicht, zodat je zeker weet dat de overstap je netto meer oplevert.
Wat is het verschil tussen een lijfrente in de derde pijler en gewoon zelf beleggen in een vrij vermogen?
Het grootste verschil zit in de fiscale behandeling en de beschikbaarheid van je geld. Bij een lijfrente is je inleg aftrekbaar van de inkomstenbelasting, maar zit je geld vast tot (rond) je pensioen en betaal je belasting bij uitkering. Bij vrij beleggen heb je geen belastingaftrek bij inleg, maar kun je op elk moment bij je geld en val je onder de vermogensrendementsheffing in box 3. Een lijfrente is dus vooral voordelig als je nu in een hogere belastingschijf zit dan na je pensioen. Vrij beleggen biedt meer flexibiliteit, maar mist het directe fiscale voordeel.
