Hoe bereken je pensioen als je laat bent begonnen met werken?

Je berekent je pensioen als je laat bent begonnen met werken door eerst je AOW-rechten te bepalen (elk niet-verzekerd jaar kost je twee procent van de volledige AOW) en vervolgens je aanvullend pensioen via je werkgever of eigen regeling in kaart te brengen. Het verschil tussen wat je nodig hebt en wat je opbouwt, is je pensioengat. Hoe groter dat gat, hoe belangrijker het is om zelf actie te ondernemen.

Of je nu op je 25e, 30e of zelfs 40e je eerste baan in Nederland begon: je bent niet de enige. Denk aan mensen die lang hebben gestudeerd, vanuit het buitenland naar Nederland kwamen, of jarenlang als zzp’er werkten zonder pensioenregeling. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over je pensioengat, wat je eraan kunt doen en hoeveel je extra zou moeten inleggen.

Hoe groot is je pensioengat als je later bent begonnen?

Je pensioengat als je later bent begonnen met werken hangt af van het aantal gemiste opbouwjaren, je huidige salaris en de pensioenregeling van je werkgever. Ruwweg geldt: elk jaar dat je niet hebt opgebouwd, mis je een stukje pensioen dat je later moet compenseren. Hoe meer jaren je mist, hoe groter het gat.

Laten we het concreet maken. De meeste pensioenregelingen in Nederland gaan uit van een opbouwperiode van zo’n 40 jaar. Ben je pas op je 30e begonnen? Dan mis je potentieel zo’n tien jaar opbouw. Dat kan flink oplopen, zeker als je salaris in die periode ook nog eens lager was.

Daarnaast speelt je AOW een rol. De AOW bouw je op tussen je 15e en je AOW-leeftijd. Voor elk jaar dat je niet verzekerd was (bijvoorbeeld omdat je in het buitenland woonde), krijg je later minder AOW. Dat komt bovenop het gat in je aanvullend pensioen.

Wil je je pensioengat berekenen? Begin met deze stappen:

• Check je AOW-opbouw via de Sociale Verzekeringsbank (SVB)
• Bekijk je opgebouwde aanvullende pensioen op mijnpensioenoverzicht.nl
• Bepaal hoeveel je maandelijks nodig hebt na je pensioenleeftijd
• Trek je verwachte AOW en aanvullend pensioen af van dat bedrag

Het verschil is je pensioengat. En dat gat is geen ramp, maar wel iets om serieus te nemen. Gebruik onze pensioen calculator om je gat te berekenen en inzicht te krijgen in je situatie.

Welke factoren bepalen je pensioenopbouw als werknemer?

Je pensioenopbouw als werknemer wordt bepaald door je salaris, het type pensioenregeling van je werkgever, het opbouwpercentage, de franchise (het deel van je salaris waarover je geen pensioen opbouwt) en het aantal jaren dat je deelneemt. Samen bepalen deze factoren hoeveel pensioen je uiteindelijk ontvangt.

Salaris en franchise

Je bouwt niet over je volledige salaris pensioen op. Er wordt een zogenaamde franchise afgetrokken: het deel van je inkomen waarvoor de AOW als basis dient. Alleen over het salaris boven die franchise bouw je aanvullend pensioen op. Verdien je relatief weinig? Dan bouw je minder snel op.

Type regeling en opbouwpercentage

Er bestaan grofweg twee soorten pensioenregelingen: een uitkeringsregeling (je weet wat je krijgt) en een premieregeling (je weet wat je inlegt, maar het resultaat hangt af van beleggingsrendementen). Sinds de Wet toekomst pensioenen (Wtp) gaan de meeste regelingen richting een premieregeling. Het opbouwpercentage verschilt per werkgever en regeling.

Verder speelt je dienstverband een rol. Werk je parttime? Dan bouw je naar rato op. Wissel je vaak van werkgever? Dan kan het zijn dat je periodes hebt zonder pensioenopbouw. En ben je zzp’er of dga geweest? Dan heb je waarschijnlijk helemaal geen werkgeverspensioen opgebouwd in die periode.

Wat kun je zelf doen om een pensioentekort aan te vullen?

Je kunt een pensioentekort aanvullen door gebruik te maken van de derde pijler: individuele pensioenproducten waarmee je fiscaal voordelig spaart of belegt voor je pensioen. Daarnaast kun je vrij vermogen opbouwen, langer doorwerken of je uitgavenpatroon aanpassen. De derde pijler is voor veel mensen de meest effectieve optie.

In Nederland kennen we drie pensioenpijlers:

1. Eerste pijler: de AOW, het basispensioen van de overheid
2. Tweede pijler: pensioen via je werkgever
3. Derde pijler: pensioen dat je zelf regelt, met belastingvoordeel

Vooral als je laat bent begonnen met werken of periodes hebt gemist, is de derde pijler interessant. Je mag namelijk je jaarruimte en reserveringsruimte benutten om fiscaal aftrekbaar pensioen bij te sparen. De jaarruimte is het bedrag dat je dit jaar mag inleggen. De reserveringsruimte is de onbenutte jaarruimte van de afgelopen jaren, die je alsnog kunt gebruiken.

Andere manieren om je pensioentekort te verkleinen:

• Vrij beleggen of sparen buiten een pensioenregeling (zonder belastingvoordeel, maar wel flexibel)
• Je hypotheek versneld aflossen, zodat je woonlasten na pensionering lager zijn
• Langer doorwerken, al is dat niet voor iedereen een optie
• Je verwachte uitgaven na pensionering kritisch bekijken en waar mogelijk verlagen

De kracht van pensioen bijsparen via de derde pijler zit in de combinatie van belastingvoordeel en de tijd die je geld heeft om te groeien. Hoe eerder je begint, hoe meer je profiteert van het rente-op-rente-effect.

Hoeveel moet je extra inleggen om je pensioen bij te sparen?

Hoeveel je extra moet inleggen om je pensioen bij te sparen, hangt af van de grootte van je pensioengat, het aantal jaren tot je pensioenleeftijd en het verwachte rendement op je beleggingen. Er is geen vast bedrag dat voor iedereen geldt, maar je kunt met een paar stappen een goede inschatting maken.

Stel, je hebt een pensioengat van een bepaald bedrag per jaar. Om dat te dichten, moet je genoeg vermogen opbouwen om dat tekort jaarlijks aan te vullen vanaf je pensioenleeftijd. Hoe langer je nog hebt tot je pensioen, hoe lager de maandelijkse inleg kan zijn, omdat je beleggingen meer tijd hebben om te groeien.

Een handige aanpak om je benodigde inleg te schatten:

1. Bepaal je pensioengat (zie de eerste vraag in dit artikel)
2. Schat hoeveel jaar je met pensioen bent (gemiddeld zo’n 20 jaar)
3. Bereken het totale vermogen dat je nodig hebt
4. Deel dat door het aantal maanden tot je pensioenleeftijd
5. Houd rekening met een realistisch verwacht rendement (maar onthoud: rendement is nooit gegarandeerd)

Belangrijk: vergeet niet dat je fiscaal voordeel kunt krijgen op je inleg via de jaarruimte en reserveringsruimte. Dat maakt de netto kosten van je inleg lager dan het brutobedrag. Kijk dus niet alleen naar het bedrag dat je inlegt, maar ook naar wat het je netto kost.

En wees realistisch. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Het is slim om een scenario door te rekenen met een lager rendement, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Is het te laat om nog een goed pensioen op te bouwen?

Nee, het is vrijwel nooit te laat om nog een goed pensioen op te bouwen. Zelfs als je op je 40e of 50e begint, kun je met een doordacht plan een flink verschil maken. Elke euro die je nu inlegt, is er eentje die je later niet hoeft te missen. De sleutel is: begin vandaag, niet morgen.

Natuurlijk, hoe eerder je begint, hoe makkelijker het is. Maar “laat” betekent niet “te laat”. Er zijn genoeg redenen waarom mensen later beginnen: een studie, een carrièreswitch, een periode in het buitenland, of simpelweg omdat pensioen niet op je radar stond. Dat is menselijk. Het belangrijkste is wat je nu doet.

Wat in je voordeel werkt als je later begint:

• Je verdient waarschijnlijk meer dan aan het begin van je carrière, dus je kunt meer inleggen
• Je hebt mogelijk onbenutte reserveringsruimte die je alsnog kunt gebruiken
• Je hebt een beter beeld van je financiële situatie en wat je nodig hebt
• De derde pijler biedt flexibiliteit: je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt

Wat wel een aandachtspunt is: hoe korter de periode tot je pensioen, hoe minder risico je kunt nemen met beleggingen. Dat betekent dat je mogelijk een defensiever beleggingsprofiel kiest, wat invloed kan hebben op het verwachte rendement. Maar ook met een voorzichtige aanpak bouw je vermogen op.

De grootste fout die je kunt maken? Niets doen omdat je denkt dat het toch geen zin meer heeft. Dat is het juist wel.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het bijsparen van je pensioen

Wij van BrightPensioen snappen dat pensioen opbouwen als je laat bent begonnen met werken extra uitdagend kan zijn. Daarom hebben we een pensioenoplossing gebouwd die flexibel, transparant en toegankelijk is voor iedereen die zelf de regie wil pakken over de derde pijler.

Wat maakt ons anders?

• Vast lidmaatschap, geen percentage: als individuele deelnemer betaal je een vast bedrag per jaar, ongeacht hoe groot je pensioenpot wordt. Zo groeien je kosten niet mee met je vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs: wij verdienen daar zelf niets aan. Werkgevers die een pensioenregeling voor hun personeel willen aanbieden, hanteren geen lidmaatschap: wij hanteren vaste uitvoeringskosten per medewerker per jaar.
• Flexibele inleg: je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt. Kun je een maand meer missen? Mooi. Even wat minder? Ook prima.
• Twee rekeningen in één lidmaatschap: een pensioenrekening met belastingvoordeel en een beleggingsrekening voor flexibel vermogen. Je kunt kosteloos geld verschuiven van je beleggingsrekening naar je pensioenrekening.
• Duurzaam beleggen: je geld wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
• Direct contact: geen chatbot, maar echte mensen aan de telefoon.

Een nadeel om eerlijk over te zijn: je hebt bij ons geen keuze uit tientallen fondsen. We bieden één fonds (het Bright Lifecycle Fonds) met verschillende risicoprofielen. Dat houdt het simpel, maar het betekent ook minder keuzevrijheid dan bij sommige andere aanbieders.

Wil je ontdekken welke aanpak bij jou past? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.