Doelvermogen bij pensioen is het totale bedrag dat je wilt hebben opgebouwd op het moment dat je met pensioen gaat. Het is jouw persoonlijke streefbedrag: de pensioenpot die groot genoeg is om, samen met eventuele AOW, je gewenste levensstijl na je werkende leven te bekostigen. Je doelvermogen hangt af van je gewenste inkomen, je pensioenleeftijd en hoeveel je al hebt opgebouwd.
Vooral als zzp’er, DGA of als je zelf je pensioen regelt in de derde pijler, is het slim om je doelvermogen helder te hebben. Het geeft richting aan hoeveel je maandelijks inlegt en welke keuzes je onderweg maakt. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen rondom doelvermogen berekenen, zodat je goed voorbereid bent.
Hoe bereken je het doelvermogen voor je pensioen?
Je berekent je doelvermogen door te bepalen hoeveel inkomen je na je pensioen nodig hebt, daar je AOW van af te trekken en het resterende bedrag om te rekenen naar het vermogen dat nodig is om dat inkomen gedurende je pensioen op te leveren. Denk aan een soort omgekeerde rekensom: van gewenst inkomen naar benodigde pot.
De berekening werkt in een paar stappen:
- Bepaal je gewenste netto maandinkomen na pensioen. Veel mensen gaan uit van zo’n zeventig tot tachtig procent van hun huidige inkomen, maar jouw situatie kan anders zijn.
- Trek je verwachte AOW af. De AOW dekt een basisbedrag. Het verschil tussen je gewenste inkomen en je AOW is wat je zelf moet aanvullen.
- Reken het jaarlijkse tekort om naar een totaalbedrag. Vermenigvuldig het jaarlijkse tekort met het aantal jaren dat je verwacht met pensioen te zijn. Ga je op je 67e met pensioen en reken je tot je 90e? Dan heb je 23 jaar aan inkomen nodig.
- Houd rekening met inflatie en rendement. Geld wordt minder waard over tijd. Een euro nu is meer waard dan een euro over dertig jaar. Tegelijkertijd kan je vermogen tijdens je pensioen nog deels doorgroeien.
Stel, je wilt netto tweeduizend euro per maand bovenop je AOW. Dat is vierentwintigduizend euro per jaar. Over 23 jaar pensioen heb je dan ruim vijfhonderdduizend euro nodig, zonder rekening te houden met rendement of inflatie. In de praktijk valt het bedrag lager of hoger uit, afhankelijk van je aannames. Het gaat erom dat je een richting hebt. Gebruik onze pensioen calculator om je doelvermogen te berekenen.
Welke factoren beïnvloeden je doelvermogen het meest?
De factoren die je doelvermogen het sterkst beïnvloeden, zijn je gewenste pensioeninkomen, de leeftijd waarop je stopt met werken, je levensverwachting en het rendement op je beleggingen. Daarnaast spelen inflatie, je huidige vermogen en eventuele andere inkomstenbronnen een grote rol.
Pensioenleeftijd en levensverwachting
Hoe eerder je stopt met werken, hoe meer vermogen je nodig hebt. Logisch: je pensioenpot moet langer meegaan. Ga je op je 60e met pensioen in plaats van je 67e? Dan heb je zeven extra jaren aan inkomen nodig. Dat kan tienduizenden euro’s schelen. Je levensverwachting speelt dezelfde rol: hoe langer je leeft, hoe groter je pot moet zijn.
Rendement en kosten
Het rendement dat je behaalt op je beleggingen heeft een enorm effect op je doelvermogen. Een hoger rendement betekent dat je minder hoeft in te leggen om hetzelfde eindbedrag te bereiken. Maar let op: rendement is nooit gegarandeerd. Wat wél vaststaat, zijn de kosten die je betaalt. Hoge kosten knabbelen jaar na jaar aan je vermogen. Vooral op de lange termijn maakt het een groot verschil of je een vast bedrag betaalt of een percentage van je groeiende pensioenpot.
Verder beïnvloeden deze factoren je doelvermogen:
- Inflatie: Je koopkracht daalt over tijd. Wat nu voldoende lijkt, kan over twintig jaar te weinig zijn.
- Woonsituatie: Heb je je hypotheek afgelost voor je pensioen? Dan heb je minder inkomen nodig.
- Andere inkomsten: Denk aan huurinkomsten, een partnerpensioen of spaargeld naast je pensioenpot.
- Fiscale regels: De belasting die je betaalt bij uitkering beïnvloedt hoeveel je netto overhoudt.
Wat is het verschil tussen doelvermogen en doelinkomen?
Het doelvermogen is het totale bedrag in je pensioenpot op de dag dat je met pensioen gaat. Het doelinkomen is het maandelijkse of jaarlijkse bedrag dat je wilt ontvangen tijdens je pensioen. Het doelvermogen is dus het middel, het doelinkomen is het doel. Je hebt het vermogen nodig om het inkomen te kunnen uitkeren.
Een voorbeeld maakt het concreet. Stel, je doelinkomen is vijftienhonderd euro netto per maand bovenop je AOW. Dat is achttienduizend euro per jaar. Als je verwacht 25 jaar met pensioen te zijn, heb je een doelvermogen nodig dat groot genoeg is om die achttienduizend euro per jaar op te leveren. Daarbij speelt mee dat je vermogen tijdens je pensioen mogelijk nog rendement maakt, waardoor je startbedrag lager kan zijn dan 25 keer achttienduizend euro.
In de praktijk begin je bij het doelinkomen. Hoeveel wil je te besteden hebben? Vanuit dat bedrag reken je terug naar het doelvermogen. En vanuit het doelvermogen bepaal je hoeveel je nu maandelijks moet inleggen. Het zijn schakels in dezelfde ketting.
Let op: bij pensioenopbouw in de derde pijler, bijvoorbeeld via een pensioenrekening, bouw je een vermogen op dat je later omzet in een periodieke uitkering. Je doelvermogen bepaalt dus direct hoe hoog die uitkering kan worden.
Hoeveel moet je maandelijks inleggen om je doelvermogen te halen?
Hoeveel je maandelijks inlegt, hangt af van drie dingen: je doelvermogen, het aantal jaren tot je pensioen en het verwachte rendement op je beleggingen. Hoe eerder je begint, hoe minder je per maand hoeft in te leggen, omdat je geld langer de tijd heeft om te groeien.
Laten we een vereenvoudigd voorbeeld nemen. Stel, je wilt over 30 jaar een pensioenpot van driehonderdduizend euro hebben opgebouwd. Als je geld puur op een spaarrekening zou zetten zonder rendement, moet je ruim achthonderd euro per maand inleggen. Met een gemiddeld jaarlijks rendement wordt dat bedrag flink lager, omdat het rente-op-rente-effect zijn werk doet.
Een paar vuistregels die helpen:
- Begin zo vroeg mogelijk. Tien jaar eerder beginnen kan het verschil maken tussen een comfortabele en een krappe inleg.
- Leg regelmatig in. Elke maand een vast bedrag werkt beter dan af en toe een groot bedrag, omdat je profiteert van spreiding over tijd.
- Verhoog je inleg als je meer verdient. Vooral als zzp’er schommelt je inkomen. In goede jaren kun je extra storten.
- Houd je kosten laag. Lagere kosten betekenen dat meer van je inleg daadwerkelijk in je pensioenpot terechtkomt.
Het mooie van pensioenopbouw in de derde pijler is dat je flexibel bent. Je hoeft geen vast bedrag in te leggen. Kun je een maand minder missen? Dan leg je minder in. Heb je een goede maand gehad? Dan kun je extra storten. Het belangrijkste is dat je begint en een richting hebt.
Moet je je doelvermogen tussentijds aanpassen?
Ja, het is verstandig om je doelvermogen regelmatig te herzien. Je leven verandert, en daarmee veranderen ook je wensen, je inkomen en de omstandigheden op de financiële markten. Een doelvermogen dat je op je 30e berekent, past waarschijnlijk niet meer bij je situatie op je 45e.
Er zijn een paar momenten waarop het slim is om je doelvermogen opnieuw te bekijken:
- Bij grote levensgebeurtenissen: een kind krijgen, scheiden, samenwonen, een huis kopen of verkopen.
- Bij veranderingen in je inkomen: als zzp’er kan je omzet flink schommelen. Verdien je structureel meer of minder? Pas je plan aan.
- Bij veranderingen in wetgeving: fiscale regels rondom pensioen en de jaarruimte veranderen regelmatig. Dat kan invloed hebben op hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen.
- Elke paar jaar als check: ook zonder grote veranderingen is het fijn om te kijken of je op koers ligt.
Je doelvermogen is geen vast getal in beton gegoten. Zie het als een kompas: het wijst de richting, maar je mag de koers bijstellen. Misschien merk je dat je meer wilt besteden na je pensioen dan je dacht. Of juist minder, omdat je hypotheek eerder is afgelost. Flexibiliteit is een kracht, geen zwakte.
Het helpt ook om te kijken naar je werkelijke opbouw versus je plan. Loop je achter? Dan kun je overwegen om je inleg te verhogen of je pensioenleeftijd aan te passen. Loop je voor? Dan kun je misschien wat rustiger aan doen, of juist eerder stoppen met werken.
Hoe BrightPensioen je helpt bij het opbouwen van je doelvermogen
Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om je pensioenpot op te bouwen op een manier die bij jou past. Of je nu zzp’er bent, DGA of gewoon zelf je pensioen wilt regelen: je houdt zelf de regie.
Wat we concreet voor je doen:
- Flexibel inleggen: je legt in wat je wilt, wanneer je wilt. Geen verplicht maandbedrag, geen minimale inleg.
- Vast lidmaatschap in plaats van een percentage: je betaalt een vast bedrag per jaar, geen percentage van je groeiende pensioenpot. Zo houd je meer over in je pot naarmate die groeit. Je belegt tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niet aan.
- Duurzaam beleggen vanaf dag één: je geld gaat naar duurzame ETF’s en green bonds. Goed voor je toekomst én voor de wereld.
- Twee rekeningen, maximale flexibiliteit: een pensioenrekening met belastingvoordeel en een beleggingsrekening die je kunt gebruiken wanneer nodig.
- Een gesprek met een van onze pensioenexperts: geen chatbot, maar een echt mens aan de telefoon.
Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn doelvermogen realistisch is?
Een realistisch doelvermogen herken je doordat de maandelijkse inleg die nodig is om het te bereiken haalbaar is binnen je huidige financiële situatie. Reken terug vanuit je doelvermogen naar de benodigde maandinleg en kijk of dat bedrag past bij je inkomen en uitgaven. Kom je uit op een bedrag dat onhaalbaar voelt, dan kun je je doelinkomen bijstellen, je pensioenleeftijd verhogen of kijken of je op andere vlakken kunt besparen. Het is beter om met een haalbaar plan te starten dan met een te ambitieus plan dat je na een paar maanden loslaat.
Wat als ik pas laat begin met pensioenopbouw – kan ik mijn doelvermogen dan nog halen?
Ook als je later begint, kun je nog een flink vermogen opbouwen, maar je moet wel realistisch zijn. Je hebt minder tijd om te profiteren van het rente-op-rente-effect, dus je maandelijkse inleg zal hoger moeten zijn. Overweeg om je doelinkomen iets naar beneden bij te stellen, je pensioenleeftijd te verschuiven of extra inkomstenbronnen mee te rekenen. Daarnaast kun je in goede maanden of jaren extra storten om versneld bij te sparen. Het belangrijkste is dat je nú begint in plaats van nog langer te wachten.
Moet ik bij het berekenen van mijn doelvermogen rekening houden met de Wet toekomst pensioenen (Wtp)?
Ja, dat is verstandig. De Wtp verandert de manier waarop pensioenen in Nederland worden opgebouwd, met meer nadruk op individuele pensioenpotten in plaats van gegarandeerde uitkeringen. Dit sluit aan bij hoe pensioenopbouw in de derde pijler al werkt. Houd er rekening mee dat fiscale regels, zoals de jaarruimte en reserveringsruimte, kunnen wijzigen. Controleer jaarlijks of je berekening nog klopt met de actuele wetgeving, of laat je adviseren door een financieel adviseur.
Hoe ga ik om met inflatie in mijn berekening van het doelvermogen?
Inflatie is een van de meest onderschatte factoren bij pensioenplanning. Een vuistregel is om te rekenen met een gemiddelde inflatie van ongeveer twee procent per jaar, wat betekent dat je koopkracht over dertig jaar bijna gehalveerd kan zijn. Je kunt dit opvangen door je doelvermogen in ‘huidige euro’s’ te berekenen en vervolgens een reëel rendement te gebruiken (rendement minus inflatie) in je berekening. Zo voorkom je dat je straks met een pot zit die op papier groot genoeg lijkt, maar in de praktijk te weinig koopkracht biedt.
Wat is het verschil tussen bruto en netto doelvermogen en waar moet ik op letten?
Als je pensioen opbouwt via een pensioenrekening (derde pijler), krijg je belastingvoordeel bij het inleggen, maar betaal je later belasting bij de uitkering. Je doelvermogen is dan een bruto bedrag: je houdt netto minder over dan het totaal in je pot. Houd hier rekening mee door je doelinkomen in netto termen te bepalen en vervolgens terug te rekenen naar het bruto vermogen dat daarvoor nodig is. Reken met een geschat belastingtarief bij uitkering – vaak lager dan tijdens je werkende leven, maar zeker niet nul.
Kan ik mijn doelvermogen ook bereiken met een combinatie van sparen en beleggen?
Ja, en voor veel mensen is een combinatie verstandig. Beleggen biedt op de lange termijn doorgaans een hoger verwacht rendement dan sparen, maar brengt ook risico met zich mee. Een veelgebruikte strategie is om het grootste deel te beleggen wanneer je pensioen nog ver weg is, en geleidelijk meer naar veiligere beleggingen te verschuiven naarmate je pensioenleeftijd nadert. Dit heet ‘life-cycle beleggen’. Bij BrightPensioen wordt dit principe automatisch toegepast, zodat je risico afneemt naarmate je dichter bij je pensioen komt.
Hoe vaak moet ik mijn voortgang richting mijn doelvermogen controleren?
Een jaarlijkse check is een goed minimum. Kijk dan of je werkelijke opbouw in lijn ligt met je planning en of je aannames over rendement en inleg nog kloppen. Daarnaast is het slim om bij grote levensveranderingen – zoals een inkomenswijziging, scheiding of verhuizing – direct je plan te herzien. Maak er geen dagelijkse bezigheid van om je beleggingswaarde te checken, want korte-termijnschommelingen zeggen weinig over je einddoel. Focus op de lange termijn en stuur bij waar nodig.