Hoe bereken je pensioen als je onbetaald verlof hebt gehad?

Marloes de Graaf ·

Pensioen berekenen na onbetaald verlof doe je door het aantal gemiste maanden te vermenigvuldigen met je maandelijkse pensioenopbouw. Zo krijg je inzicht in je pensioengat en kun je gericht actie ondernemen. De impact hangt af van de duur van je verlof, je pensioenregeling en je leeftijd.

Of je nu een sabbatical hebt genomen, voor je kinderen hebt gezorgd of om een andere reden tijdelijk bent gestopt met werken: onbetaald verlof heeft gevolgen voor je pensioen. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen, stap voor stap.

Wat gebeurt er met je pensioenopbouw tijdens onbetaald verlof?

Tijdens onbetaald verlof stopt in de meeste gevallen je pensioenopbouw via je werkgever. Dat komt omdat je geen salaris ontvangt en er dus geen pensioenpremie wordt ingehouden. Je pensioenregeling is namelijk gekoppeld aan je loon: geen loon betekent geen opbouw.

Concreet betekent dit het volgende:

  • Je bouwt geen nieuw pensioen op in de tweede pijler (werkgeverspensioen) zolang je geen salaris ontvangt.
  • Je AOW-rechten (eerste pijler) lopen wél gewoon door, zolang je in Nederland woont of verzekerd bent.
  • Een eventuele eigen pensioenregeling in de derde pijler, bijvoorbeeld voor zzp’ers of als aanvulling, loopt alleen door als je zelf actief blijft inleggen.

Het effect is groter dan veel mensen denken. Niet alleen mis je de directe opbouw, maar ook het rendement dat je over die opbouw had kunnen maken in de jaren erna. Hoe jonger je bent tijdens het onbetaalde verlof, hoe groter dat gemiste rendement op de lange termijn kan zijn door het effect van samengesteld rendement.

Hoe bereken je het pensioengat na een periode zonder opbouw?

Je pensioengat bereken je door het aantal maanden zonder opbouw te vermenigvuldigen met het pensioenbedrag dat je normaal per maand opbouwt. Het resultaat is het bruto bedrag aan pensioen dat je mist op je pensioendatum, uitgedrukt als een jaarlijks pensioenbedrag of als gemist kapitaal.

Zo pak je het aan:

  1. Check je Uniform Pensioenoverzicht (UPO): Hier staat hoeveel pensioen je per jaar opbouwt. Deel dat door twaalf voor je maandelijkse opbouw.
  2. Tel het aantal gemiste maanden: Hoe lang duurde je onbetaalde verlof?
  3. Vermenigvuldig: Maandelijkse opbouw × aantal gemiste maanden = je pensioengat in jaarlijks pensioen.
  4. Houd rekening met gemist rendement: Het werkelijke gat is groter, omdat je ook het rendement mist dat over die opbouw had kunnen groeien.

Stel, je bouwt normaal zo’n honderd euro per maand aan pensioenkapitaal op en je neemt zes maanden onbetaald verlof. Dan mis je zeshonderd euro aan directe opbouw, plus het rendement daarover tot je pensioendatum. Met onze pensioen calculator voor je pensioenberekening kun je snel inzicht krijgen in je situatie. Op mijnpensioenoverzicht.nl kun je je actuele opbouw checken om een realistisch beeld te krijgen.

Kun je pensioenopbouw voortzetten tijdens onbetaald verlof?

Ja, in veel gevallen kun je je pensioenopbouw vrijwillig voortzetten tijdens onbetaald verlof. De meeste pensioenregelingen bieden de mogelijkheid om maximaal drie jaar op vrijwillige basis door te bouwen, mits je dit vooraf regelt met je werkgever en pensioenfonds.

Voortzetting via je werkgever

Veel cao’s en pensioenregelingen bevatten een bepaling over vrijwillige voortzetting bij onbetaald verlof. Je betaalt dan zelf zowel het werknemers- als het werkgeversdeel van de pensioenpremie. Dat is duurder dan je gewend bent, maar het voorkomt een gat in je opbouw. Neem ruim voor je verlof contact op met je HR-afdeling of pensioenfonds om de mogelijkheden te bespreken.

Zelf opbouwen in de derde pijler

Kun je niet voortzetten via je werkgever? Dan kun je zelf pensioen opbouwen in de derde pijler. Dit is pensioen dat je zelfstandig regelt, los van een werkgever. Je legt zelf in en profiteert van fiscaal voordeel via de jaarruimte of reserveringsruimte. Dit is dezelfde route die zzp’ers en ondernemers gebruiken om hun pensioen op te bouwen.

Het voordeel van de derde pijler is dat je flexibel bent: je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt. Zo houd je de touwtjes in eigen handen, ook als je tijdelijk geen werkgever hebt die voor je spaart.

Welke opties heb je om een pensioengat na onbetaald verlof te dichten?

Je hebt meerdere opties om een pensioengat na onbetaald verlof te dichten: je kunt gebruikmaken van je jaarruimte en reserveringsruimte, extra inleggen in de derde pijler, of je beleggingsprofiel aanpassen. De beste aanpak hangt af van je persoonlijke situatie, leeftijd en financiële ruimte.

Dit zijn de belangrijkste mogelijkheden:

  • Jaarruimte benutten: Elk jaar mag je een bepaald bedrag fiscaal aftrekbaar inleggen voor je pensioen. Tijdens en na je verlof kun je deze ruimte maximaal benutten.
  • Reserveringsruimte gebruiken: Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet volledig benut? Dan kun je tot zeven jaar terug alsnog die ruimte inhalen. Dit is vaak een slimme manier om een pensioengat te verkleinen.
  • Structureel meer inleggen: Na je verlof kun je je maandelijkse inleg verhogen om het gat geleidelijk te dichten.
  • Langer doorwerken: Door een of twee jaar langer door te werken, bouw je extra pensioen op en geef je je opgebouwde vermogen meer tijd om te groeien.

Een nadeel van extra inleggen is dat je op korte termijn minder vrij besteedbaar inkomen hebt. En langer doorwerken is niet voor iedereen haalbaar of wenselijk. Weeg de voor- en nadelen dus goed af.

Hoeveel extra moet je inleggen om het gemiste pensioen in te halen?

Hoeveel je extra moet inleggen hangt af van de duur van je verlof, je huidige leeftijd en het aantal jaren tot je pensioen. Hoe eerder je begint met bijsparen, hoe minder je per maand extra hoeft in te leggen, omdat het rendement langer de tijd heeft om te groeien.

Een simpel rekenvoorbeeld: stel je hebt zes maanden niet opgebouwd en je hebt nog twintig jaar tot je pensioen. Dan hoef je het gemiste bedrag niet in één keer in te halen. Door het te spreiden over de resterende jaren, wordt het behapbaar. Heb je nog maar vijf jaar tot je pensioen, dan is de maandelijkse extra inleg uiteraard hoger.

Houd rekening met deze factoren:

  • Tijd tot pensioen: Meer tijd betekent meer ruimte om bij te sparen en meer potentieel rendement.
  • Fiscaal voordeel: Inleg via een pensioenrekening is vaak fiscaal aftrekbaar, waardoor de netto kosten lager uitvallen dan het brutobedrag.
  • Beleggingsprofiel: Een offensiever profiel kan op lange termijn meer rendement opleveren, maar brengt ook meer risico met zich mee. Een defensiever profiel geeft meer stabiliteit, maar mogelijk minder groei.

Het belangrijkste is dat je begint. Zelfs een klein extra bedrag per maand maakt op de lange termijn verschil. Wacht niet tot het “perfecte moment”; elke maand dat je eerder start, telt mee.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het dichten van je pensioengat

Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om zelf de regie te pakken over je pensioen, juist als je een gat wilt dichten na onbetaald verlof. Als coöperatie en B Corp staan jouw belangen voorop, niet die van aandeelhouders.

Dit is wat we je bieden:

  • Flexibel inleggen: Je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt. Geen verplichte bedragen, geen gedoe.
  • Vast lidmaatschap: Als individuele deelnemer betaal je een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage uit je pensioenpot. Hoe meer je opbouwt, hoe voordeliger dat is. Daarnaast beleg je tegen kostprijs; wij verdienen daar zelf niet aan.
  • Twee rekeningen, maximale flexibiliteit: Met een pensioenrekening (fiscaal voordeel) én een beleggingsrekening kun je slim schakelen tussen opbouwen en bereikbaar houden.
  • Duurzaam beleggen: Vanaf dag één wordt je inleg belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
  • Persoonlijk contact: Heb je vragen? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.

Wil je ontdekken welke aanpak bij jou past? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.

Veelgestelde vragen

Heeft onbetaald verlof ook gevolgen voor mijn nabestaandenpensioen?

Ja, tijdens onbetaald verlof stopt meestal niet alleen je ouderdomspensioenopbouw, maar ook de opbouw van je nabestaandenpensioen en arbeidsongeschiktheidspensioen. Dit betekent dat je partner en eventuele kinderen tijdelijk minder goed verzekerd zijn. Controleer vóór je verlof bij je pensioenfonds welke dekkingen doorlopen en welke stoppen, en overweeg een tijdelijke overlijdensrisicoverzekering als extra vangnet.

Hoe weet ik of mijn werkgever vrijwillige voortzetting van pensioenopbouw toestaat?

Check allereerst je pensioenreglement of cao, want daar staat meestal beschreven of en onder welke voorwaarden vrijwillige voortzetting mogelijk is. Neem vervolgens minimaal drie maanden vóór je verlof contact op met je HR-afdeling én je pensioenfonds, omdat er vaak een aanvraagtermijn geldt. Vraag specifiek naar de kosten (je betaalt zowel het werkgevers- als werknemersdeel), de maximale duur en eventuele administratieve vereisten.

Kan ik mijn pensioengat ook dichten door mijn hypotheek sneller af te lossen in plaats van extra pensioen op te bouwen?

Dat kan een slimme strategie zijn, maar het is geen directe vervanging. Een lagere hypotheeklast op je pensioendatum betekent dat je minder pensioeninkomen nodig hebt om rond te komen, wat indirect je pensioengat verkleint. Het nadeel is dat je geen fiscaal voordeel krijgt zoals bij pensioeninleg, en je geld zit vast in je woning. Idealiter combineer je beide strategieën, afhankelijk van je rentepercentage, fiscale ruimte en persoonlijke situatie.

Wat als ik meerdere keren onbetaald verlof heb opgenomen – hoe bereken ik dan het totale pensioengat?

Tel alle periodes van onbetaald verlof bij elkaar op en pas dezelfde berekening toe: totaal aantal gemiste maanden × maandelijkse pensioenopbouw. Houd er rekening mee dat het gemiste rendement per periode verschilt, omdat eerder gemiste opbouw langer de tijd heeft gehad om te groeien. Op mijnpensioenoverzicht.nl kun je je totale opgebouwde pensioen vergelijken met wat je had verwacht, zodat je het gecombineerde effect in één overzicht ziet.

Is het verstandig om een financieel adviseur in te schakelen voor mijn pensioengat, of kan ik het zelf regelen?

Voor een kort verlof van enkele maanden kun je het vaak zelf regelen met de tools en berekeningen uit dit artikel. Bij langere periodes, meerdere verlofperiodes of een complexe situatie (bijvoorbeeld combinatie van loondienst en ondernemerschap) is een financieel adviseur aan te raden. Een adviseur kan je helpen met het optimaal benutten van je jaarruimte en reserveringsruimte, en voorkomt dat je fiscale voordelen laat liggen. Reken op kosten tussen de 150 en 500 euro voor een pensioenadviesgesprek.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte, en hoe bereken ik hoeveel ik mag inleggen?

De jaarruimte is het bedrag dat je dit jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen, gebaseerd op je inkomen van vorig jaar minus je al opgebouwde pensioen. De reserveringsruimte is de onbenutte jaarruimte van de afgelopen zeven jaar die je alsnog mag gebruiken. Je berekent beide via de tool op de website van de Belastingdienst. Vooral de reserveringsruimte is interessant na onbetaald verlof, omdat je in die periode waarschijnlijk weinig hebt ingelegd en dus ruimte hebt opgebouwd.

Hoe snel moet ik actie ondernemen na mijn onbetaald verlof om mijn pensioengat te dichten?

Hoe eerder je begint, hoe beter – maar er is geen harde deadline. Elke maand die je eerder start met extra inleggen, geeft je geld meer tijd om te groeien door samengesteld rendement. Wacht je bijvoorbeeld vijf jaar, dan moet je maandelijks aanzienlijk meer inleggen om hetzelfde resultaat te bereiken. Begin desnoods met een klein bedrag en bouw het op zodra je financiële situatie het toelaat; het belangrijkste is dat je de eerste stap zet.

WhatsApp