Hoe bereken je pensioen als je partner geen inkomen heeft?

Als je partner geen eigen inkomen heeft, bouw je samen minder pensioen op dan je misschien denkt. De AOW-uitkering van je partner loopt gewoon door (mits diegene in Nederland woont), maar aanvullend pensioen via een werkgever ontbreekt volledig. Dat betekent dat jullie gezamenlijke inkomen na pensionering flink lager kan uitvallen dan verwacht.

Gelukkig zijn er manieren om dit gat te dichten. Denk aan pensioenopbouw in de derde pijler, fiscale voordelen voor niet-werkende partners en het slim benutten van partnerpensioenregelingen. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over pensioen berekenen voor een partner zonder inkomen.

Welke pensioenrechten heeft een partner zonder eigen inkomen?

Een partner zonder eigen inkomen heeft recht op AOW vanaf de AOW-leeftijd, ongeacht of diegene ooit heeft gewerkt. Daarnaast kan een niet-werkende partner recht hebben op partnerpensioen via de pensioenregeling van de werkende partner. Eigen aanvullend pensioen via een werkgever ontbreekt echter volledig.

De pensioenrechten van een partner zonder inkomen bestaan dus uit twee mogelijke bronnen:

• AOW (eerste pijler): een basispensioen van de overheid, opgebouwd door in Nederland te wonen
• Partnerpensioen (tweede pijler): een uitkering uit de pensioenregeling van de werkende partner, meestal pas bij overlijden van die partner

Wat ontbreekt, is eigen aanvullend pensioen. En dat maakt een groot verschil. De AOW alleen is voor de meeste mensen niet genoeg om comfortabel van te leven. Zonder aanvullend pensioen ben je als niet-werkende partner dus afhankelijk van het pensioen van je partner of van eigen spaargeld en vermogen.

Het is daarom slim om vroeg in kaart te brengen wat jullie samen aan pensioen opbouwen. Gebruik onze pensioen calculator om inzicht te krijgen in jullie situatie. Check ook op mijnpensioenoverzicht.nl wat er aan rechten is opgebouwd en kijk samen naar de mogelijkheden om het gat te dichten.

Hoe werkt de AOW-opbouw voor een partner die niet werkt?

De AOW-opbouw staat los van werken. Iedereen die in Nederland woont, bouwt automatisch AOW op. Per jaar dat je hier woont tussen je 17e en je AOW-leeftijd, bouw je twee procent AOW-recht op. Na vijftig jaar heb je recht op de volledige AOW-uitkering, ongeacht of je ooit een betaalde baan hebt gehad.

Dit is goed nieuws voor een partner zonder inkomen. Zolang diegene in Nederland woont, loopt de AOW-opbouw gewoon door. Er zijn wel situaties waarin de opbouw kan mislopen:

• Wonen in het buitenland: periodes buiten Nederland tellen niet mee, tenzij je vrijwillig verzekerd bent
• Niet verzekerd zijn: in sommige gevallen ben je niet automatisch verzekerd voor de AOW, bijvoorbeeld bij langdurig verblijf buiten de EU

Elk jaar dat je niet verzekerd bent, levert een korting op van twee procent op de uiteindelijke AOW-uitkering. Heeft je partner bijvoorbeeld vijf jaar in het buitenland gewoond zonder vrijwillige verzekering? Dan ontvangt diegene straks tien procent minder AOW.

Wil je weten of er gaten zitten in de AOW-opbouw van je partner? De SVB (Sociale Verzekeringsbank) kan een overzicht geven van de opgebouwde AOW-rechten. Zo weet je precies waar jullie aan toe zijn.

Wat is het verschil tussen partnerpensioen en nabestaandenpensioen?

Partnerpensioen en nabestaandenpensioen worden vaak door elkaar gebruikt, maar er zit een belangrijk verschil in. Partnerpensioen is de brede term voor pensioenuitkeringen aan een achterblijvende partner. Nabestaandenpensioen is specifieker en omvat ook uitkeringen aan kinderen (wezenpensioen). In de praktijk bedoelen mensen meestal hetzelfde.

Binnen het partnerpensioen bestaan twee varianten die je moet kennen:

Partnerpensioen op opbouwbasis

Bij deze variant bouw je gedurende je werkzame leven een partnerpensioen op. Hoe langer je deelneemt aan de pensioenregeling, hoe hoger het partnerpensioen wordt. Stopt je dienstverband? Dan blijft het tot dan toe opgebouwde partnerpensioen staan. Dit geeft de meeste zekerheid, omdat er daadwerkelijk een potje wordt opgebouwd.

Partnerpensioen op risicobasis

Deze variant werkt als een verzekering. Zolang je in dienst bent en deelneemt aan de pensioenregeling, is je partner verzekerd. Maar zodra je uit dienst gaat, vervalt het partnerpensioen. Er wordt geen potje opgebouwd. Dit is een belangrijk risico dat veel mensen over het hoofd zien.

Sinds de invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) is partnerpensioen op risicobasis de standaard geworden in veel pensioenregelingen. Check daarom goed welke variant in de regeling van de werkende partner zit. Bij een regeling op risicobasis kan het verstandig zijn om zelf extra maatregelen te nemen, zoals een overlijdensrisicoverzekering.

Hoe kun je zelf pensioen opbouwen voor een partner zonder inkomen?

Je kunt als niet-werkende partner zelf pensioen opbouwen via de derde pijler: individuele pensioenproducten die je los van een werkgever afsluit. Denk aan een pensioenrekening bij een pensioenuitvoerder, een lijfrente bij een bank of verzekeraar, of beleggen voor later. De derde pijler biedt flexibiliteit en fiscale voordelen, ook voor partners zonder inkomen.

Concreet heb je deze mogelijkheden:

• Lijfrentesparen of lijfrentebeleggen: je zet geld opzij dat je pas bij pensionering als inkomen ontvangt
• Pensioenrekening in de derde pijler: vergelijkbaar met lijfrente, maar specifiek gericht op pensioenopbouw met beleggingen
• Vrij beleggen of sparen: zonder fiscaal voordeel, maar met volledige vrijheid over wanneer je het geld gebruikt

De sleutel zit in de zogenaamde jaarruimte. Ook een partner zonder inkomen kan jaarruimte hebben als diegene in eerdere jaren wel inkomen had. En zelfs als er geen eigen jaarruimte is, kan de werkende partner via de reserveringsruimte (onbenutte jaarruimte uit eerdere jaren) extra storten.

Begin liever vandaag dan morgen. Hoe eerder je start met pensioenopbouw voor een partner zonder werk, hoe meer tijd het geld heeft om te groeien. Zelfs kleine bedragen per maand kunnen op de lange termijn een groot verschil maken dankzij het effect van samengesteld rendement.

Welke fiscale voordelen gelden bij pensioenopbouw voor een niet-werkende partner?

Een niet-werkende partner kan fiscaal voordelig pensioen opbouwen via de jaarruimte en reserveringsruimte. Inleg in een lijfrente of pensioenrekening (derde pijler) is aftrekbaar van het belastbare inkomen. Heeft de niet-werkende partner zelf geen inkomen, dan kan de werkende partner de aftrekpost benutten via de gezamenlijke aangifte.

Zo werkt het in de praktijk:

• Jaarruimte: de ruimte om fiscaal aftrekbaar te storten, berekend op basis van het inkomen. Had je partner vorig jaar nog inkomen? Dan kan er dit jaar nog jaarruimte zijn.
• Reserveringsruimte: onbenutte jaarruimte uit de afgelopen jaren mag je alsnog gebruiken. Dit biedt extra ruimte voor een inhaalslag.
• Aftrek in de aangifte: de inleg verlaagt het belastbare inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt.

Let op: het fiscale voordeel zit in het uitstellen van belasting, niet in het ontlopen ervan. Bij uitkering op pensioenleeftijd betaal je alsnog belasting over het pensioeninkomen. Maar omdat je na pensionering vaak in een lagere belastingschijf valt, is het netto voordeel meestal positief.

Er zijn ook nadelen om rekening mee te houden. Geld op een pensioenrekening zit vast tot je AOW-leeftijd. Je kunt er tussentijds niet bij. En de fiscale regels veranderen regelmatig, dus wat vandaag geldt, kan over een paar jaar anders zijn. Houd daar rekening mee bij je planning.

Wil je precies weten hoeveel jaarruimte je partner heeft? De Belastingdienst biedt een handige rekentool aan op zijn website. Zo voorkom je dat je te veel of te weinig inlegt.

Wanneer is het slim om een gesprek aan te gaan met een van onze pensioenexperts over partnerpensioen?

Het is slim om een gesprek te plannen met een van onze pensioenexperts zodra je situatie complexer wordt dan alleen AOW en een standaard pensioenregeling. Denk aan situaties zoals samenwonen zonder trouwboekje, een groot verschil in pensioenopbouw tussen partners, of als een van beiden zzp’er of DGA is. Een pensioenexpert kan je helpen om de juiste keuzes te maken voor jullie specifieke situatie.

Concrete situaties waarin een gesprek met een pensioenexpert waardevol kan zijn:

• Jullie zijn niet getrouwd en niet geregistreerd partner (dan heb je vaak geen recht op partnerpensioen)
• Een van beiden heeft lang in het buitenland gewoond (AOW-gat)
• Er is sprake van een groot pensioenverschil tussen partners
• Je wilt weten of een overlijdensrisicoverzekering nodig is
• De fiscale situatie is ingewikkeld, bijvoorbeeld door wisselende inkomsten

Een onafhankelijk financieel planner kan jullie totale pensioensituatie in kaart brengen en scenario’s doorrekenen. Wat gebeurt er als een van jullie eerder overlijdt? Wat als jullie uit elkaar gaan? Wat als de werkende partner stopt met werken? Door deze vragen vooraf te beantwoorden, voorkom je vervelende verrassingen later.

Hoe BrightPensioen helpt bij pensioenopbouw voor een partner zonder inkomen

Bij BrightPensioen kun je eenvoudig en flexibel pensioen opbouwen in de derde pijler, ook voor een partner zonder eigen inkomen. Ons lidmaatschap maakt het toegankelijk om samen aan jullie pensioen te werken.

• Flexibel inleggen: je partner kan starten met elk bedrag en de inleg op elk moment aanpassen
• Vast lidmaatschap: je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage uit de pensioenpot. Beleggen doe je tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niet aan
• Duurzaam beleggen: vanaf dag één wordt er belegd in duurzame ETF’s en green bonds
• Twee rekeningen in één lidmaatschap: een pensioenrekening met fiscaal voordeel én een beleggingsrekening voor extra flexibiliteit
• Persoonlijk contact: je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot

Als coöperatie en B Corp staan jullie belangen voorop. Je wordt als lid meteen mede-eigenaar, waardoor we samen werken aan een goed pensioen voor iedereen.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt bij ons een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.