Hoe werkt pensioen berekenen bij het nieuwe pensioenstelsel?

In het nieuwe pensioenstelsel wordt je pensioen berekend op basis van je persoonlijke pensioenpot in plaats van een vooraf beloofde uitkering. De Wet toekomst pensioenen vervangt het oude systeem van vaste aanspraken door een premieregeling waarbij de ingelegde premie en het beleggingsresultaat samen bepalen wat je uiteindelijk ontvangt. Dit geldt voor pensioen via je werkgever (de tweede pijler), maar heeft ook gevolgen voor wie zelf pensioen opbouwt in de derde pijler. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen over hoe de pensioenberekening in het nieuwe stelsel werkt.

Wat verandert er aan de pensioenberekening in het nieuwe stelsel?

De grootste verandering is dat je geen vaste pensioentoezegging meer krijgt. In het oude stelsel beloofde je pensioenfonds een bepaald bedrag per maand na je pensioenleeftijd. In het nieuwe pensioenstelsel bouw je een persoonlijke pensioenpot op, en de hoogte van je pensioen hangt af van hoeveel er in die pot zit op het moment dat je met pensioen gaat.

Concreet betekent dit het volgende:

• Je pensioen wordt niet meer berekend als een percentage van je gemiddelde salaris, maar op basis van ingelegde premies plus beleggingsrendement.
• Iedereen krijgt een eigen pensioenpotje, ook als je deelneemt aan een collectief pensioenfonds.
• Mee- en tegenvallers op de beleggingsmarkten werken directer door in jouw pensioen.
• Jongeren krijgen meer beleggingsrisico (en dus kans op meer rendement), ouderen juist minder.

De Wet toekomst pensioenen, die de basis vormt voor deze overgang, zorgt ervoor dat alle pensioenfondsen uiterlijk in 2028 zijn overgestapt. Dat klinkt misschien spannend, maar het idee erachter is eerlijker: je ziet precies wat er in jouw pot zit en hoeft niet meer te gissen of je fonds genoeg geld heeft om beloftes na te komen.

Wat is het verschil tussen de solidaire en de flexibele premieregeling?

Het nieuwe pensioenstelsel kent twee smaken: de solidaire premieregeling en de flexibele premieregeling. Het belangrijkste verschil zit in hoe risico’s worden gedeeld en hoeveel individuele keuzevrijheid je hebt.

Solidaire premieregeling

Bij de solidaire premieregeling beleg je collectief. Je hebt een persoonlijk pensioenvermogen, maar het pensioenfonds belegt voor iedereen samen. Er is een solidariteitsreserve: een gezamenlijke buffer die wordt ingezet om schokken op te vangen. Je kunt niet zelf kiezen hoe je belegt. Deze variant is vooral bedoeld voor de grote bedrijfstakpensioenfondsen.

Flexibele premieregeling

Bij de flexibele premieregeling heb je meer individuele keuzemogelijkheden. Je kunt binnen bepaalde grenzen zelf je risicoprofiel kiezen, bijvoorbeeld offensief of defensief beleggen. Er is geen solidariteitsreserve, maar wel een risicodelingsreserve. Deze variant past goed bij verzekeraars en premiepensioeninstellingen, en sluit ook aan bij hoe pensioen opbouwen in de derde pijler werkt.

Beide regelingen hebben voor- en nadelen. De solidaire variant biedt meer bescherming tegen grote schommelingen, maar je hebt minder eigen regie. De flexibele variant geeft meer keuzevrijheid, maar je draagt ook meer risico zelf. Welke regeling bij jouw werkgever gaat gelden, hangt af van de keuze van het pensioenfonds of de verzekeraar.

Hoe wordt de hoogte van je pensioen straks bepaald?

De hoogte van je pensioen wordt straks bepaald door drie factoren: hoeveel premie er is ingelegd, welk beleggingsrendement daarop is behaald, en op welke leeftijd je je pensioenpot omzet in een uitkering. Er is geen vaste formule meer die een maandelijks bedrag garandeert.

Stel je het zo voor: je pensioenpot is als een spaarpot die groeit door stortingen (premie) en door wat die stortingen opleveren (rendement). Hoe langer je inlegt en hoe beter de beleggingen presteren, hoe groter je pot wordt. Op het moment van pensionering wordt die pot omgezet in een maandelijkse uitkering.

Belangrijke factoren die meespelen:

• Ingelegde premie: Hoe meer je (of je werkgever) inlegt, hoe groter je pensioenpot.
• Beleggingsrendement: Goede jaren laten je pot groeien, slechte jaren kunnen hem laten krimpen.
• Leeftijd bij pensionering: Hoe later je met pensioen gaat, hoe langer je pot kan groeien en hoe korter de uitkeringsperiode, dus hoe hoger het maandbedrag.
• Levensverwachting: Bij het omzetten naar een uitkering wordt gekeken naar de gemiddelde levensverwachting.
• Risicoprofiel: Beleg je offensief, dan is de kans op een hoger rendement groter, maar ook het risico op tegenvallende resultaten.

Dit betekent dat je pensioen mee kan bewegen met de economie. In goede tijden kan je uitkering hoger uitvallen, in mindere tijden lager. Dat is anders dan vroeger, toen je een vast bedrag kreeg (althans, dat was de belofte). Het voordeel is dat je nu veel transparanter kunt zien wat er in je pot zit en hoe die zich ontwikkelt.

Wat betekent het nieuwe pensioenstelsel voor zzp’ers en zelfstandigen?

Voor zzp’ers en zelfstandigen verandert er in de tweede pijler weinig, simpelweg omdat de meeste zzp’ers daar niet aan deelnemen. Maar het nieuwe pensioenstelsel maakt het belang van zelf pensioen opbouwen in de derde pijler alleen maar groter. De nadruk op persoonlijke pensioenpotten sluit goed aan bij hoe zelfstandigen hun pensioen regelen.

Als zzp’er bouw je doorgaans geen pensioen op via een werkgever. Je bent aangewezen op de AOW (eerste pijler) en wat je zelf regelt (derde pijler). Met de verschuiving naar persoonlijke pensioenpotten in het nieuwe stelsel wordt het verschil tussen werknemers en zelfstandigen kleiner in hoe pensioen werkt, maar het blijft cruciaal dat je zelf actie onderneemt.

Waar je als zzp’er op moet letten:

• Jaarruimte en reserveringsruimte: Dit zijn de fiscale ruimtes waarbinnen je belastingvriendelijk kunt inleggen voor je pensioen. Bereken elk jaar hoeveel ruimte je hebt.
• Flexibiliteit: Als zelfstandige schommelt je inkomen. Kies daarom een oplossing waarbij je niet vastzit aan vaste maandelijkse bedragen.
• Kosten: Let goed op wat je betaalt. Een vast bedrag per jaar is op de lange termijn vaak voordeliger dan een percentage van je opgebouwde vermogen, zeker als je pot groeit.
• Duurzaamheid en transparantie: Kijk niet alleen naar rendement, maar ook naar waarin je geld belegd wordt en hoe open de aanbieder is over kosten.

Het goede nieuws: als zzp’er heb je volledige regie over je eigen pensioenopbouw. Jij bepaalt hoeveel je inlegt, wanneer je inlegt, en bij welke aanbieder je dat doet. Die vrijheid is een groot voordeel, zolang je er ook daadwerkelijk gebruik van maakt.

Waar kun je je verwachte pensioen berekenen of inzien?

Je verwachte pensioen kun je inzien via mijnpensioenoverzicht.nl, de officiële website waar al je opgebouwde pensioenrechten bij elkaar staan. Daarnaast bieden veel pensioenfondsen en pensioenuitvoerders eigen tools aan waarmee je kunt berekenen wat je pensioen naar verwachting wordt.

Handige plekken om je pensioenberekening te checken:

• Mijnpensioenoverzicht.nl: Hier zie je in één overzicht je AOW, je opgebouwde pensioen bij werkgevers en eventueel je lijfrente of derde pijler pensioen.
• De website van je pensioenfonds: Veel fondsen hebben een persoonlijke omgeving met scenario’s (optimistisch, verwacht, pessimistisch).
• Rekentools van je pensioenuitvoerder: Als je zelf pensioen opbouwt in de derde pijler, biedt je aanbieder vaak een overzicht van je pensioenpot en verwachte uitkering. Je kunt ook onze pensioen calculator gebruiken om inzicht te krijgen in je verwachte pensioen.
• Belastingdienst: Voor het berekenen van je jaarruimte en reserveringsruimte, zodat je weet hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen.

Een tip: check minstens één keer per jaar je pensioenoverzicht. Zeker als zzp’er of zelfstandige is het makkelijk om het voor je uit te schuiven. Maar hoe eerder je weet waar je staat, hoe beter je kunt bijsturen. En onthoud: de bedragen die je ziet zijn schattingen, geen garanties. Het werkelijke pensioen hangt af van toekomstige rendementen, je inleg en economische omstandigheden.

Hoe helpt BrightPensioen bij pensioen opbouwen in het nieuwe stelsel?

Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om zelf je pensioen te regelen, juist nu het nieuwe pensioenstelsel de nadruk legt op persoonlijke pensioenpotten. Of je nu zzp’er bent, DGA of gewoon zelf extra pensioen wilt opbouwen in de derde pijler: bij ons regel je het flexibel en transparant.

Wat we concreet bieden aan individuele deelnemers:

• Vast lidmaatschap, geen percentage: Je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage van je pensioenpot. Dat betekent dat je kosten niet meegroeien naarmate je vermogen stijgt. Je belegt tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niet aan.
• Flexibele inleg: Je legt in wat je wilt, wanneer je wilt. Ideaal als je inkomen schommelt.
• Duurzaam beleggen: Vanaf dag één wordt je inleg belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
• Twee rekeningen, één lidmaatschap: Een pensioenrekening met belastingvoordeel en een vrije beleggingsrekening. Je kunt kosteloos geld verschuiven.
• Coöperatief model: Als lid ben je meteen mede-eigenaar. Jouw belang staat voorop, niet dat van externe aandeelhouders.
• Persoonlijk contact: Bel je ons? Dan krijg je een echt mens aan de telefoon. Geen chatbot.

Ben je werkgever en wil je een pensioenregeling voor je personeel? Dan geldt een andere kostenstructuur dan voor individuele deelnemers: wij hanteren vaste uitvoeringskosten per medewerker per jaar.

We staan onder toezicht van de AFM en DNB, en zijn B Corp-gecertificeerd. Dat betekent dat we niet alleen naar rendement kijken, maar ook naar de impact op mens en planeet.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.