Is het slim om jaarruimte te gebruiken?

Ja, voor de meeste mensen is het slim om jaarruimte te benutten. Je legt geld in voor je pensioen en trekt dat bedrag af van je belastbaar inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. Hoe hoger je belastingtarief, hoe groter het voordeel. Vooral als zzp’er of DGA zonder verplichte pensioenregeling is jaarruimte een van de weinige manieren om fiscaal vriendelijk vermogen op te bouwen voor later.

Toch is het niet in elke situatie even voordelig. Je persoonlijke inkomen, je huidige belastingschijf en je verwachte inkomen na pensionering spelen allemaal een rol. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen rondom jaarruimte: van het concrete belastingvoordeel tot de berekening, het verschil met reserveringsruimte en hoe je het fiscaal goed regelt.

Hoeveel belastingvoordeel levert jaarruimte concreet op?

Het belastingvoordeel van jaarruimte hangt af van het tarief waartegen je de inleg aftrekt. In Nederland betaal je inkomstenbelasting in schijven. Leg je jaarruimte in terwijl je in een hogere schijf valt, dan levert elke euro inleg meer belastingteruggave op dan wanneer je in een lagere schijf zit.

Stel je voor: je hebt een bruto-inkomen dat in de hogere belastingschijf valt. Dan krijg je over je inleg een flink percentage terug via je belastingaangifte. Dat geld zit vervolgens in je pensioenpot en kan daar groeien door beleggingsrendement. Je betaalt pas belasting op het moment dat je het geld later als pensioeninkomen ontvangt.

Hier zit een belangrijk punt: het voordeel is het grootst als je nu in een hogere belastingschijf zit dan straks bij je pensioen. Dat is voor veel mensen het geval, omdat je pensioeninkomen vaak lager is dan je werkende inkomen. Maar dat is niet gegarandeerd. Houd daar rekening mee.

Naast het directe belastingvoordeel profiteer je ook van het feit dat je belastingteruggave extra geld is dat je kunt herinvesteren. Dat geeft een soort dubbel effect op de lange termijn.

Hoe bereken je hoeveel jaarruimte je hebt?

Je jaarruimte bereken je op basis van je premiegrondslag: je bruto-inkomen van het voorgaande jaar, verminderd met de zogenaamde AOW-franchise. Over het bedrag dat overblijft mag je een bepaald percentage inleggen voor pensioen. Heb je al pensioen opgebouwd via een werkgever? Dan wordt dat bedrag (de zogeheten factor A) er nog vanaf gehaald.

De berekening gaat in grote lijnen zo:

1. Pak je bruto-inkomen (of winst uit onderneming) van het voorgaande jaar.
2. Trek de AOW-franchise af. Dit is een vast bedrag dat de overheid jaarlijks vaststelt.
3. Vermenigvuldig het resterende bedrag met het jaarruimtepercentage.
4. Trek je factor A af als je via een werkgever pensioen opbouwt.

Het resultaat is jouw jaarruimte: het maximale bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor pensioen in de derde pijler. Ben je zzp’er zonder werkgeverspensioen? Dan is je factor A nul en heb je vaak een ruime jaarruimte.

Klinkt ingewikkeld? Dat valt mee als je een rekentool gebruikt. Er zijn gratis tools beschikbaar waarmee je in een paar stappen je jaarruimte kunt berekenen op basis van je inkomen. Je vult je inkomensgegevens in, eventueel je factor A, en je ziet direct wat je mag inleggen.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

Jaarruimte is het bedrag dat je in het huidige kalenderjaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor pensioen. Reserveringsruimte is de optelsom van onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar. Heb je in voorgaande jaren je jaarruimte niet (volledig) benut? Dan kun je dat inhalen via de reserveringsruimte.

Jaarruimte: dit jaar inleggen

De jaarruimte geldt per kalenderjaar en wordt berekend op basis van je inkomen van het voorgaande jaar. Gebruik je de ruimte niet, dan vervalt die niet meteen. Het bedrag schuift door naar je reserveringsruimte. Maar je kunt de jaarruimte van dit jaar alleen dit jaar benutten als jaarruimte.

Reserveringsruimte: inhalen van gemiste jaren

De reserveringsruimte geeft je de kans om tot tien jaar terug te kijken en onbenutte jaarruimte alsnog in te leggen. Er geldt wel een jaarlijks maximum voor de reserveringsruimte. Dit is handig als je in eerdere jaren geen of weinig pensioen hebt opgebouwd, bijvoorbeeld omdat je net als zzp’er begon en andere prioriteiten had.

Een slimme aanpak is om eerst je jaarruimte van het lopende jaar te benutten en daarna te kijken of je ook reserveringsruimte kunt inzetten. Zo pak je het maximale fiscale voordeel.

Wanneer is jaarruimte benutten minder voordelig?

Jaarruimte benutten is minder voordelig als je verwacht dat je belastingtarief bij pensionering hoger is dan nu, of als je het geld op korte termijn nodig hebt. Pensioeninleg zit namelijk vast tot je pensioenleeftijd. Je kunt er tussentijds niet zomaar bij.

Er zijn een paar situaties waarin je goed moet nadenken:

• Laag inkomen nu, hoger inkomen later: Als je nu in de laagste belastingschijf zit en verwacht dat je pensioeninkomen straks hoger uitvalt, betaal je later meer belasting over je uitkering dan je nu bespaart.
• Schulden met hoge rente: Heb je schulden met een hoog rentepercentage? Dan kan het slimmer zijn om die eerst af te lossen. Het rendement op je pensioenbelegging is onzeker, terwijl de rente op je schuld vaststaat.
• Geen financiële buffer: Pensioeninleg is geld dat je langdurig vastzet. Zonder noodbuffer loop je het risico dat je bij onverwachte kosten in de problemen komt.
• Bijna met pensioen: Hoe korter de beleggingshorizon, hoe minder tijd je geld heeft om te groeien. Het belastingvoordeel kan dan nog steeds interessant zijn, maar het totale effect is kleiner.

Het is dus niet zo dat jaarruimte benutten per definitie slim is. Kijk naar je volledige financiële plaatje voordat je een beslissing neemt.

Waar kun je jaarruimte het beste inleggen?

Je kunt jaarruimte inleggen bij een pensioenuitvoerder die producten aanbiedt in de derde pijler, zoals een lijfrente of een pensioenrekening. Waar je het beste terechtkunt, hangt af van je persoonlijke situatie, je voorkeur voor beleggen of sparen, en de kosten die een aanbieder rekent.

Let bij het kiezen op deze punten:

• Kosten: Sommige aanbieders rekenen een percentage over je opgebouwde vermogen. Dat lijkt in het begin weinig, maar bij een groeiende pensioenpot lopen die kosten flink op. Andere aanbieders werken met een vast bedrag per jaar, ongeacht je vermogen.
• Beleggingsbeleid: Wil je zelf kiezen waarin je belegt, of laat je dat liever over aan een fonds? En vind je het belangrijk dat je geld duurzaam wordt belegd?
• Flexibiliteit: Kun je je inleg aanpassen als je inkomen schommelt? Vooral als zzp’er is dat een belangrijke vraag.
• Transparantie: Snap je precies wat je betaalt en waar je geld naartoe gaat? Niet elke aanbieder is daar even helder over.

Vergelijk een paar aanbieders op deze punten voordat je kiest. Het verschil in kosten kan over twintig of dertig jaar duizenden euro’s schelen.

Hoe zet je jaarruimte fiscaal correct op bij de Belastingdienst?

Je geeft je jaarruimte-inleg op in je jaarlijkse belastingaangifte onder de rubriek “uitgaven voor inkomensvoorzieningen.” De Belastingdienst verrekent het bedrag dan met je belastbaar inkomen, waardoor je minder belasting betaalt of een teruggave ontvangt.

Zo pak je het aan:

1. Bereken je jaarruimte: Gebruik een rekentool of doe de berekening handmatig op basis van je inkomen en factor A.
2. Leg in bij een pensioenuitvoerder: Zorg dat je de inleg doet in het kalenderjaar waarvoor je de aftrek wilt claimen.
3. Bewaar je bewijsstukken: Bewaar de bevestiging van je inleg en je jaarruimteberekening goed. De Belastingdienst kan hierom vragen.
4. Vul je aangifte in: Ga naar het onderdeel “lijfrentepremie” of “uitgaven voor inkomensvoorzieningen” in je aangifte en vul het ingelegde bedrag in.
5. Controleer de verwerking: Na je aanslag zie je of het bedrag correct is verrekend met je belastbaar inkomen.

Een veelgemaakte fout is meer inleggen dan je jaarruimte toestaat. Het bedrag boven je berekende ruimte is dan niet aftrekbaar, en dat kan later bij uitkering tot dubbele belasting leiden. Reken dus goed na.

Wil je reserveringsruimte benutten? Dan geef je dat apart op in dezelfde rubriek. Zorg dat je kunt onderbouwen hoeveel onbenutte ruimte je hebt uit eerdere jaren.

Hoe BrightPensioen je helpt met jaarruimte

Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om je jaarruimte te berekenen en in te leggen voor je pensioen. Dit is hoe we je op weg helpen:

• Gratis jaarruimtetool: Vul je inkomensgegevens en eventuele factor A in en je ziet direct hoeveel je mag inleggen.
• Vast lidmaatschap: Je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage over je pensioenpot. Je belegt tegen kostprijs, want wij verdienen niet aan je beleggingen.
• Duurzaam beleggen: Je inleg wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
• Flexibele inleg: Je bepaalt zelf hoeveel je inlegt en kunt dat aanpassen wanneer je wilt. Handig als je inkomen schommelt.
• Persoonlijk contact: Heb je vragen? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Bereken je jaarruimte of neem contact op voor een persoonlijk gesprek. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.