Nee, jaarruimte en factor A zijn niet hetzelfde. De jaarruimte is het maximale bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen in de derde pijler. Factor A is een onderdeel van de berekening van die jaarruimte en geeft aan hoeveel pensioen je in een jaar hebt opgebouwd via je werkgever. Hoe hoger je factor A, hoe lager je jaarruimte uitvalt.
De twee begrippen zijn dus nauw met elkaar verbonden, maar ze hebben elk een eigen functie. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe factor A en jaarruimte zich tot elkaar verhouden, waar je je factor A terugvindt en hoe je jouw jaarruimte optimaal benut.
Hoe hangt factor A samen met de berekening van jaarruimte?
Factor A vertegenwoordigt de jaarlijkse pensioenaangroei bij je werkgever en wordt in de jaarruimteformule afgetrokken van de ruimte die je hebt om zelf pensioen op te bouwen. Hoe meer pensioen je via een werkgever opbouwt, hoe kleiner het bedrag dat je zelf fiscaal aftrekbaar mag inleggen in de derde pijler.
De berekening van jaarruimte werkt in de basis zo:
- Je pakt je bruto-inkomen (ook wel premie-inkomen genoemd) van het voorgaande jaar.
- Daar trek je de AOW-franchise vanaf. Dit is het deel van je inkomen waarover je later AOW ontvangt en waarvoor je dus geen extra pensioen hoeft op te bouwen.
- Over het resterende bedrag bereken je een bepaald percentage.
- Van dat resultaat trek je de factor A af.
Stel je voor: je hebt een goed inkomen, maar je werkgever bouwt ook flink pensioen voor je op. Dan is je factor A hoog en blijft er weinig jaarruimte over. Ben je zzp’er en bouw je helemaal geen pensioen op via een werkgever? Dan is je factor A nul en heb je doorgaans een flinke jaarruimte beschikbaar.
Factor A is dus geen losstaand gegeven. Het is een puzzelstukje dat direct bepaalt hoeveel ruimte jij nog hebt om zelf fiscaal voordelig pensioen op te bouwen.
Waar vind je jouw factor A terug?
Je vindt je factor A op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) dat je jaarlijks ontvangt van je pensioenuitvoerder. Dit overzicht wordt meestal in het eerste kwartaal van het jaar verstuurd en bevat een overzicht van je opgebouwde pensioen, inclusief de factor A van het voorgaande jaar.
Op je UPO
Het Uniform Pensioenoverzicht is het meest directe document om je factor A terug te vinden. Je pensioenuitvoerder (denk aan ABP, PFZW of een andere pensioeninstelling) stuurt dit overzicht per post of maakt het digitaal beschikbaar. Zoek op het overzicht naar het kopje “factor A” of “pensioenaangroei”. Het bedrag dat daar staat, gebruik je voor de berekening van je jaarruimte.
Via MijnPensioenoverzicht.nl
Kun je je UPO niet vinden? Op MijnPensioenoverzicht.nl log je in met DigiD en zie je al je opgebouwde pensioenrechten bij elkaar. Niet elk pensioenfonds toont hier expliciet de factor A, maar je kunt er wel achterhalen bij welke uitvoerder je pensioen opbouwt. Vervolgens kun je bij die uitvoerder je UPO opvragen.
Tip: bewaar je UPO goed, want je hebt factor A nodig zodra je je jaarruimte wilt berekenen. Zonder dit gegeven kun je geen nauwkeurige berekening maken.
Wat als je geen factor A hebt of geen pensioen opbouwt via een werkgever?
Bouw je geen pensioen op via een werkgever, dan is je factor A nul. Dat betekent dat er niets van je jaarruimte wordt afgetrokken en je doorgaans de maximale jaarruimte kunt benutten. Dit geldt voor veel zzp’ers, freelancers en DGA’s die geen verplichte pensioenregeling hebben.
Voor deze groep is de jaarruimte extra interessant. Omdat er geen werkgever is die pensioen voor je opbouwt, ligt de verantwoordelijkheid volledig bij jou. De fiscale aftrekbaarheid van je inleg in de derde pijler is dan een mooi voordeel: je verlaagt je belastbaar inkomen en bouwt tegelijkertijd vermogen op voor later.
Let wel op: ook als je geen factor A hebt, moet je jaarruimte nog steeds berekenen op basis van je bruto-inkomen. Geen inkomen betekent ook geen jaarruimte. En had je in eerdere jaren wel een werkgever met pensioenopbouw? Dan kan de factor A uit die jaren nog invloed hebben op eventuele reserveringsruimte die je wilt inhalen.
Ben je onlangs gestopt met werken in loondienst en overgestapt naar het ondernemerschap? Check dan goed wat je factor A was in je laatste werkjaar. Die informatie heb je nodig om je jaarruimte over dat jaar correct te berekenen.
Hoeveel jaarruimte kun je maximaal benutten in 2025?
De maximale jaarruimte die je in 2025 kunt benutten, hangt af van je bruto-inkomen over 2024 en je factor A. Er geldt een wettelijk vastgesteld plafond dat jaarlijks wordt aangepast. Raadpleeg de actuele cijfers van de Belastingdienst om het exacte maximumbedrag voor jouw situatie te bepalen.
Houd er rekening mee dat de jaarruimte is gebaseerd op het inkomen van het voorgaande jaar. Wil je in 2025 inleggen, dan kijk je dus naar je cijfers over 2024. Dit is een veelgemaakte fout: mensen nemen hun huidige inkomen als uitgangspunt, terwijl de Belastingdienst kijkt naar wat je vorig jaar verdiende.
Daarnaast kun je mogelijk ook nog reserveringsruimte benutten. Heb je in de afgelopen tien jaar niet elk jaar je volledige jaarruimte gebruikt? Dan mag je dat onbenutte deel alsnog inhalen. Dit kan een aanzienlijk extra bedrag opleveren bovenop je reguliere jaarruimte.
Een paar aandachtspunten bij het benutten van je maximale jaarruimte:
- Je mag niet meer inleggen dan je daadwerkelijke jaarruimte. Te veel inleggen levert geen fiscaal voordeel op en kan juist problemen geven bij je belastingaangifte.
- De jaarruimte geldt per kalenderjaar. Je kunt het bedrag niet doorschuiven naar een volgend jaar (behalve via de reserveringsruimte).
- Zorg dat je de berekening maakt vóórdat je gaat inleggen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Hoe benut je jaarruimte optimaal voor pensioenopbouw?
Je benut je jaarruimte optimaal door elk jaar je beschikbare ruimte te berekenen, het volledige bedrag in te leggen en zo je fiscale voordeel volledig te pakken. Onbenutte jaarruimte kun je tot tien jaar later nog inhalen via de reserveringsruimte, maar het is voordeliger om elk jaar bij te blijven.
Hier zijn een paar praktische stappen om het meeste uit je jaarruimte te halen:
- Bereken je jaarruimte elk jaar opnieuw. Je inkomen en eventuele factor A kunnen veranderen. Wat vorig jaar gold, geldt dit jaar misschien niet meer. Gebruik onze tool om snel je jaarruimte te berekenen met je factor A.
- Vergeet de reserveringsruimte niet. Heb je in eerdere jaren niet de volledige jaarruimte benut? Reken uit hoeveel je nog mag inhalen. Dit kan een mooie extra impuls geven aan je pensioenopbouw.
- Houd je administratie op orde. Bewaar je UPO’s, houd je factor A bij en noteer hoeveel je elk jaar hebt ingelegd. Zo voorkom je dat je te veel of te weinig inlegt.
Het klinkt misschien als veel gedoe, maar als je het eenmaal een keer hebt uitgezocht, is het elk jaar een kwartiertje werk. En dat kwartiertje kan je op de lange termijn duizenden euro’s aan belastingvoordeel opleveren.
Hoe BrightPensioen je helpt bij het benutten van je jaarruimte
Bij BrightPensioen maken we het je makkelijk om je jaarruimte te berekenen en direct te benutten voor je pensioenopbouw. Dit is hoe we je ondersteunen:
- Vast lidmaatschap: Je betaalt als particuliere deelnemer een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage over je opgebouwde vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen niet aan je beleggingen.
- Duurzaam beleggen: Je inleg wordt vanaf dag één belegd in zorgvuldig geselecteerde duurzame ETF’s en green bonds.
- Flexibele inleg: Je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt, vanaf elk bedrag.
- Persoonlijk contact: Heb je vragen over je jaarruimte of factor A? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.
Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts en je krijgt een echt mens aan de telefoon.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als ik per ongeluk meer inleg dan mijn berekende jaarruimte?
Als je meer inlegt dan je jaarruimte toestaat, is het meerdere niet fiscaal aftrekbaar. Je kunt dat deel dus niet opgeven als aftrekpost in je belastingaangifte. Bovendien kan de Belastingdienst bij controle correcties doorvoeren, wat kan leiden tot een naheffing of boete. Controleer daarom altijd vooraf je berekening en bewaar je onderbouwing (zoals je UPO en inkomensgegevens) goed.
Kan ik jaarruimte en reserveringsruimte tegelijk benutten in hetzelfde jaar?
Ja, dat kan. Je mag in één kalenderjaar zowel je reguliere jaarruimte als je opgebouwde reserveringsruimte inleggen. De reserveringsruimte is het totaal aan onbenutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar, tot een wettelijk vastgesteld maximum. Het is slim om eerst je jaarruimte te berekenen en daarna te kijken hoeveel reserveringsruimte je nog beschikbaar hebt, zodat je het maximale fiscale voordeel pakt.
Hoe bereken ik mijn jaarruimte als ik parttime werk en daarnaast zzp-inkomsten heb?
Bij een combinatie van loondienst en zzp-inkomsten tel je al je inkomsten bij elkaar op tot je totale premie-inkomen. Je factor A is in dat geval alleen gebaseerd op het pensioen dat je opbouwt via je werkgever in loondienst. Over je zzp-inkomsten bouw je doorgaans geen pensioen op via een werkgever, dus dat deel vergroot je jaarruimte. Gebruik je totale bruto-inkomen in de jaarruimteformule en trek alleen de factor A van je dienstverband af.
Verandert mijn factor A als ik van werkgever wissel halverwege het jaar?
Ja, je factor A kan veranderen bij een werkgeverswisseling. Elke pensioenuitvoerder berekent de factor A over de periode dat je bij hen pensioen hebt opgebouwd. Als je halverwege het jaar wisselt, ontvang je mogelijk twee UPO’s met elk een eigen factor A. Je telt beide bedragen bij elkaar op voor de berekening van je jaarruimte over dat jaar.
Is het verstandig om mijn volledige jaarruimte in één keer in te leggen of beter gespreid over het jaar?
Beide strategieën hebben voordelen. In één keer inleggen aan het begin van het jaar geeft je inleg maximale tijd om te groeien door rendement. Gespreid inleggen (bijvoorbeeld maandelijks) verlaagt het risico dat je op een ongunstig moment instapt, doordat je profiteert van het zogenaamde ‘dollar-cost averaging’-effect. Voor de meeste mensen is maandelijks inleggen het meest praktisch en sluit het aan bij het ritme van salarisbetalingen.
Wat als ik mijn UPO kwijt ben en mijn pensioenfonds de factor A niet online toont?
Neem in dat geval rechtstreeks contact op met je pensioenuitvoerder en vraag een kopie van je UPO of specifiek je factor A op. De meeste pensioenfondsen kunnen dit binnen enkele werkdagen digitaal of per post toesturen. Je kunt ook via MijnPensioenoverzicht.nl achterhalen bij welk fonds je bent aangesloten, zodat je weet wie je moet benaderen. Bewaar het document daarna digitaal, zodat je het niet opnieuw kwijtraakt.
Heeft het Pensioenakkoord (Wet toekomst pensioenen) invloed op hoe factor A en jaarruimte worden berekend?
Ja, de Wet toekomst pensioenen kan op termijn invloed hebben op de berekening van factor A, omdat pensioenregelingen overgaan van een uitkeringsregeling naar een premieregeling. De manier waarop pensioenaangroei wordt vastgesteld kan daardoor veranderen. Houd de communicatie van je pensioenfonds en de Belastingdienst goed in de gaten voor actuele wijzigingen. Het is verstandig om elk jaar opnieuw je jaarruimte te berekenen met de meest recente gegevens en regels.
