Waarom verschilt je pensioenberekening per pensioenfonds?

Je pensioenberekening verschilt per pensioenfonds omdat elk fonds werkt met een eigen pensioenregeling, beleggingsbeleid, kostenstructuur en rekenregels. Twee mensen met hetzelfde salaris en dezelfde dienstjaren kunnen daardoor bij verschillende fondsen een flink uiteenlopende pensioenuitkering krijgen.

Dat klinkt misschien gek, maar het is logisch als je begrijpt hoe pensioenfondsen werken. Ze zijn namelijk geen kopieën van elkaar. Elk fonds maakt eigen keuzes over hoe het premies berekent, waar het in belegt en welke kosten het doorberekent. Hieronder lees je precies welke factoren meespelen en hoe je daar slim mee omgaat.

Welke factoren bepalen hoe een pensioenfonds je pensioen berekent?

De pensioenberekening van een fonds hangt af van het type pensioenregeling, de gehanteerde franchise, de opbouwpercentages, het beleggingsbeleid en de kosten die het fonds in rekening brengt. Samen vormen deze factoren het recept waarmee jouw uiteindelijke pensioenuitkering wordt bepaald.

Laten we de belangrijkste ingrediënten even langslopen:

• Type regeling: Is het een middelloonregeling, eindloonregeling of beschikbare premieregeling? Dit bepaalt de basisberekening.
• Franchise: Het deel van je salaris waarover je geen pensioen opbouwt (omdat je daar AOW voor krijgt). Fondsen hanteren verschillende franchisebedragen.
• Opbouwpercentage: Het percentage waarmee je per jaar pensioen opbouwt over je pensioengrondslag.
• Beleggingsbeleid: Hoe en waarin het fonds belegt, heeft direct invloed op het rendement en dus op je eindresultaat.
• Kosten: Beheerkosten, transactiekosten en andere verborgen kosten knabbelen aan je opgebouwde vermogen.

Al deze factoren werken samen. Een fonds met een hoog opbouwpercentage maar ook hoge kosten kan uiteindelijk minder opleveren dan een fonds met een lager opbouwpercentage en lage kosten. Het totaalplaatje telt.

Wat is het verschil tussen een middelloonregeling en een beschikbare premieregeling?

Bij een middelloonregeling bouw je een vaste pensioenuitkering op, gebaseerd op je gemiddelde salaris over je hele loopbaan. Bij een beschikbare premieregeling staat alleen de inleg vast en hangt je uiteindelijke pensioen af van het beleggingsresultaat. Dat is een fundamenteel verschil in hoe je pensioenberekening uitpakt.

Middelloonregeling: zekerheid over je uitkering

In een middelloonregeling weet je redelijk goed waar je aan toe bent. Je bouwt elk jaar een stukje pensioen op, gebaseerd op je salaris in dat jaar. Het fonds belooft je een bepaalde uitkering. Dat klinkt fijn, maar er zit een kanttekening aan: als het fonds onvoldoende geld in kas heeft, kan het de pensioenen minder verhogen of zelfs verlagen. Dat is de afgelopen jaren bij sommige fondsen ook daadwerkelijk gebeurd.

Beschikbare premieregeling: zekerheid over je inleg

Bij een beschikbare premieregeling (ook wel premieregeling genoemd) wordt er een vast bedrag of percentage als pensioenpremie ingelegd. Dat geld wordt belegd en het resultaat bepaalt hoeveel pensioen je uiteindelijk krijgt. Je draagt hier zelf meer risico, maar je hebt ook meer kans op een hoger rendement. Dit type regeling wordt steeds gebruikelijker, zeker na de invoering van de Wet toekomst pensioenen.

Voor zzp’ers en anderen die zelf pensioen opbouwen in de derde pijler is de beschikbare premieregeling het meest herkenbaar. Je legt geld in, het wordt belegd en je eindresultaat hangt af van hoe die beleggingen presteren.

Hoe beïnvloedt het beleggingsbeleid van een fonds je pensioenuitkomst?

Het beleggingsbeleid van een pensioenfonds heeft enorme invloed op je pensioenuitkomst, omdat het bepaalt hoeveel rendement er wordt behaald op de ingelegde premies. Een fonds dat offensief belegt in aandelen kan op lange termijn meer rendement behalen dan een fonds dat vooral in obligaties zit, maar loopt ook meer risico op schommelingen.

Denk aan het beleggingsbeleid als de motor van je pensioen. De pensioenpremie is de brandstof, maar de motor bepaalt hoe ver je ermee komt. Fondsen maken hierin heel verschillende keuzes:

• Aandelenverhouding: Meer aandelen betekent meer groeipotentieel, maar ook meer schommelingen.
• Spreiding: Belegt het fonds wereldwijd of vooral in bepaalde regio’s? Goede spreiding kan risico’s dempen.
• Duurzaamheid: Sommige fondsen beleggen bewust duurzaam, andere niet. Dit kan invloed hebben op het rendement en op de wereld waarin je straks met pensioen gaat.
• Lifecycle beleggen: Veel fondsen passen het risicoprofiel aan naarmate je dichter bij je pensioenleeftijd komt. Hoe ze dat doen, verschilt per fonds.

Het verschil in beleggingsbeleid kan over een loopbaan van dertig jaar tienduizenden euro’s verschil maken in je pensioenuitkering. Daarom is het slim om niet alleen naar je pensioenpremie te kijken, maar ook naar wat er met dat geld gebeurt.

Welke kosten rekenen pensioenfondsen en wat doen die met je eindresultaat?

Pensioenfondsen rekenen beheerkosten, vermogensbeheerkosten en transactiekosten. Deze kosten worden vaak uitgedrukt als een percentage van het belegde vermogen en kunnen over de jaren heen een flink deel van je rendement opslokken. Zelfs een ogenschijnlijk klein verschil in kosten kan op de lange termijn duizenden euro’s schelen.

Kosten zijn een beetje als een langzame lekkage in een emmer. Je merkt het niet direct, maar na jaren is er veel water verdwenen. Bij pensioen werkt het precies zo: kosten gaan af van je rendement, waardoor er minder overblijft om op door te groeien. Dat sneeuwbaleffect werkt helaas ook andersom.

Waar moet je op letten?

• Beheerkosten: De kosten voor het runnen van het fonds. Dit varieert sterk per aanbieder.
• Vermogensbeheerkosten: Wat het kost om je geld te beleggen. Actief beheerde fondsen zijn doorgaans duurder dan passieve fondsen (zoals ETF’s).
• Transactiekosten: Kosten voor het aan- en verkopen van beleggingen.
• Verborgen kosten: Sommige kosten zijn lastig te vinden in de documentatie. Vraag er expliciet naar.

Het kostenmodel verschilt ook fundamenteel. Sommige aanbieders rekenen een percentage van je opgebouwde vermogen. Dat betekent: hoe meer je hebt gespaard, hoe meer je betaalt, terwijl de dienstverlening niet verandert. Andere partijen werken met een vast bedrag per jaar. Vooral als je vermogen groeit, kan dat een groot verschil maken.

Een nadeel van een vast bedrag is overigens dat het in het begin, als je nog weinig hebt opgebouwd, relatief duurder kan aanvoelen. Maar op de lange termijn pakt het voor de meeste mensen voordeliger uit.

Hoe kun je pensioenberekeningen van verschillende fondsen naast elkaar leggen?

Je kunt pensioenberekeningen vergelijken door te kijken naar het verwachte pensioenresultaat bij gelijke inleg, door de totale kosten naast elkaar te zetten en door het beleggingsbeleid te vergelijken. Een goed startpunt is mijnpensioenoverzicht.nl, waar je al je opgebouwde pensioenen bij elkaar ziet.

Pensioenfondsen vergelijken is niet zo simpel als appels met appels vergelijken, maar met de juiste aanpak kom je een heel eind. Hier zijn concrete stappen:

1. Check mijnpensioenoverzicht.nl: Hier zie je wat je tot nu toe hebt opgebouwd bij verschillende fondsen en werkgevers.
2. Vergelijk de kosten: Vraag bij elke aanbieder een totaaloverzicht van de kosten. Let op: kijk niet alleen naar het eerste jaar, maar reken door over tien, twintig of dertig jaar.
3. Bekijk het beleggingsbeleid: Past het risicoprofiel bij jouw situatie en leeftijd? En sluit het aan bij jouw waarden, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid?
4. Reken scenario’s door: Veel aanbieders bieden rekentools aan. Gebruik ze om te zien wat je pensioen kan worden bij een optimistisch, gemiddeld en pessimistisch scenario. Je kunt ook onze pensioen calculator gebruiken om inzicht te krijgen in je verwachte uitkering.
5. Let op flexibiliteit: Kun je je inleg aanpassen? Wat gebeurt er als je een tijdje minder of meer wilt inleggen?

Vooral als je zzp’er of DGA bent en zelf pensioen opbouwt in de derde pijler, is het belangrijk om goed te vergelijken. Je hebt immers geen werkgever die dit voor je regelt. Jij bent zelf aan zet.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het opbouwen van een helder pensioen

Bij BrightPensioen maken we pensioen opbouwen zo simpel en transparant mogelijk. Geen ingewikkelde berekeningen, geen verborgen kosten en geen verrassingen. Dit is hoe we dat doen:

• Vast lidmaatschap in plaats van een percentage: Als particuliere deelnemer betaal je een vast bedrag per jaar, ongeacht hoeveel je hebt opgebouwd. Je belegt tegen kostprijs en wij verdienen daar zelf niet aan. Werkgevers die een pensioenregeling voor hun personeel willen aanbieden, betalen geen lidmaatschap: wij hanteren vaste uitvoeringskosten per medewerker per jaar.
• Duurzaam beleggen vanaf dag één: Je geld gaat naar duurzame ETF’s en green bonds. Goed voor je pensioen en voor de wereld.
• Flexibel inleggen: Je bepaalt zelf hoeveel je inlegt en kunt dat op elk moment aanpassen. Ideaal als zzp’er of DGA met wisselend inkomen.
• Twee rekeningen, één lidmaatschap: Een pensioenrekening met belastingvoordeel en een beleggingsrekening voor extra flexibiliteit.
• Coöperatief model: Als lid ben je meteen mede-eigenaar. Jouw belangen staan voorop, niet die van aandeelhouders.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.