Als zzp’er kun je belasting besparen door pensioen op te bouwen via een lijfrenteproduct in de derde pijler. Je trekt de inleg af van je belastbaar inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. Hoe groot dat voordeel precies is, hangt af van jouw belastingschijf en de hoogte van je inleg.
Dit fiscale voordeel bestaat omdat de overheid het belangrijk vindt dat ook zelfstandigen een pensioen opbouwen. Waar werknemers via hun werkgever pensioen regelen, moet je als zzp’er zelf actie ondernemen. De belastingaftrek is een stimulans om dat ook daadwerkelijk te doen. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen over hoe dit precies werkt, wat jaarruimte is, welke producten in aanmerking komen en hoe je het opgeeft bij de Belastingdienst.
Hoeveel belasting bespaar je als zzp’er met pensioenopbouw?
Hoeveel je bespaart, hangt af van twee dingen: het bedrag dat je inlegt en de belastingschijf waarin je valt. Hoe hoger je inkomen, hoe groter het fiscale voordeel kan zijn, omdat je een groter deel van je inleg terugkrijgt via de belastingaangifte. Het exacte percentage verschilt per situatie en kan jaarlijks wijzigen.
Het principe werkt als volgt: je inleg in een goedgekeurd lijfrenteproduct mag je aftrekken van je belastbaar inkomen. Stel dat je een bepaald bedrag inlegt, dan daalt je belastbaar inkomen met datzelfde bedrag. Over dat lagere inkomen betaal je vervolgens minder belasting. Het verschil krijg je terug van de Belastingdienst.
Een paar dingen om in gedachten te houden:
- Het voordeel is geen cadeautje: je betaalt later, bij het opnemen van je pensioen, wel belasting over de uitkeringen. Dit heet de “omkeerregel”. Het idee is dat je dan in een lagere belastingschijf valt dan tijdens je werkende jaren.
- Je kunt niet onbeperkt inleggen met belastingvoordeel. Er geldt een maximum, de zogenaamde jaarruimte (daarover hieronder meer).
- Je inleg moet vóór een bepaalde deadline gedaan zijn om het in dat belastingjaar af te trekken.
Voor de actuele tarieven en belastingschijven kun je terecht op belastingdienst.nl. Daar vind je precies welk percentage bij jouw inkomen hoort.
Wat is jaarruimte en hoe bereken je die als zzp’er?
Jaarruimte is het maximale bedrag dat je in een bepaald jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen. De Belastingdienst berekent dit op basis van je inkomen, je AOW-franchise en eventueel al opgebouwd pensioen via een werkgever. Als zzp’er zonder werkgeverspensioen is je jaarruimte vaak relatief ruim.
Hoe wordt jaarruimte berekend?
De berekening van jaarruimte is gebaseerd op een formule die rekening houdt met je premiegrondslag. Simpel gezegd: de Belastingdienst kijkt naar je winst uit onderneming (of je inkomen), trekt daar een drempelbedrag vanaf (de AOW-franchise) en berekent op basis daarvan hoeveel je maximaal mag inleggen. Heb je in het verleden via een werkgever pensioen opgebouwd? Dan wordt dat er ook nog van afgetrokken.
Je hoeft dit gelukkig niet zelf uit te rekenen. Op de website van de Belastingdienst staat een handige tool waarmee je jouw jaarruimte kunt berekenen. Je vult een paar gegevens in en je weet precies waar je aan toe bent.
Reserveringsruimte: vergeten jaarruimte inhalen
Heb je in voorgaande jaren je jaarruimte niet (volledig) benut? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de reserveringsruimte. Dit is de opgespaarde, onbenutte jaarruimte van de afgelopen jaren. Zo kun je alsnog een inhaalslag maken en extra fiscaal voordeel pakken. Ook hiervoor gelden maximumbedragen, die je kunt terugvinden op belastingdienst.nl.
Welke pensioenproducten komen in aanmerking voor belastingaftrek?
Voor belastingaftrek komen lijfrenteproducten in aanmerking die voldoen aan de voorwaarden van de Belastingdienst. Denk aan een lijfrenteverzekering, een lijfrentespaarrekening of een lijfrentebeleggingsrekening. Het product moet bij een erkende aanbieder zijn afgesloten en aan specifieke fiscale eisen voldoen.
Het belangrijkste kenmerk van een goedgekeurd product is dat het geld “vastgezet” wordt voor je pensioen. Je kunt het niet zomaar tussentijds opnemen zonder fiscale gevolgen. De uitkeringen starten op een afgesproken moment, meestal rond je pensioenleeftijd.
De drie meest voorkomende vormen:
- Lijfrenteverzekering: je legt in bij een verzekeraar die een gegarandeerde uitkering belooft. Vaak minder flexibel en met hogere kosten.
- Lijfrentespaarrekening: je spaart bij een bank. Veilig, maar met een rendement dat vaak beperkt is.
- Lijfrentebeleggingsrekening: je belegt je inleg, waardoor je pensioen kan groeien met het rendement op de beleggingen. Hier staat tegenover dat de waarde ook kan dalen.
Bij ons kies je voor een lijfrentebeleggingsrekening. We beleggen in duurzame ETF’s en green bonds, zodat je pensioen niet alleen voor jou werkt, maar ook voor de wereld om je heen. Welk type product het beste bij jou past, hangt af van je situatie, je risicobereidheid en je beleggingshorizon.
Wat is het verschil tussen vaste kosten en een percentage van je pensioenpot?
Het verschil zit in hoe je betaalt voor de dienstverlening rondom je pensioen. Bij een vast kostenbedrag betaal je elk jaar hetzelfde, ongeacht hoe groot je pensioenpot is. Bij een percentage betaal je een deel van je opgebouwde vermogen, waardoor de kosten meegroeien naarmate je meer hebt opgebouwd.
Dit verschil lijkt klein als je net begint, maar kan op de lange termijn flink oplopen. In het begin is een percentage van een kleine pot misschien goedkoper dan een vast bedrag. Maar naarmate je pensioenpot groeit, betaal je bij een procentueel model steeds meer, terwijl de dienstverlening niet verandert. Je krijgt niet ineens betere service of slimmere beleggingen.
Er zijn voor beide modellen voor- en nadelen:
- Vast bedrag: voorspelbaar en op lange termijn vaak voordeliger bij een groeiende pot. Nadeel: in het begin kan het relatief duurder aanvoelen als je pot nog klein is.
- Percentage: in het begin laag, maar de kosten stijgen mee met je vermogen. Voordeel: je betaalt minder als je pot klein is. Nadeel: op de lange termijn kan dit flink in de papieren lopen.
Bij BrightPensioen werken we met een vast lidmaatschapsbedrag. We nemen geen percentage uit je pensioenpot. Daarnaast beleg je bij ons tegen kostprijs. Wij verdienen daar zelf niet aan. Zo blijft er meer over voor jouw pensioen. Maar het is goed om zelf te vergelijken en te kijken wat bij jouw situatie past.
Hoe geef je pensioeninleg op bij de Belastingdienst?
Je geeft je pensioeninleg op in je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting, onder het kopje “lijfrentepremies en andere aftrekbare pensioenvoorzieningen”. Je vult het ingelegde bedrag in en de Belastingdienst verrekent dit met je belastbaar inkomen. Het eventuele voordeel krijg je terug via je belastingaanslag.
Zo werkt het stap voor stap:
- Bewaar je overzicht: je pensioenuitvoerder stuurt je (meestal begin van het jaar) een jaaroverzicht met het totaal ingelegde bedrag. Bewaar dit goed.
- Log in bij de Belastingdienst: ga naar Mijn Belastingdienst en start je aangifte inkomstenbelasting.
- Ga naar de juiste sectie: zoek het onderdeel over lijfrente of pensioenvoorzieningen. Vaak staat een deel al vooringevuld.
- Vul je inleg in: controleer of het vooringevulde bedrag klopt, of vul het handmatig in op basis van je jaaroverzicht.
- Controleer je jaarruimte: zorg dat je niet meer opgeeft dan je beschikbare jaar- en reserveringsruimte. De Belastingdienst kan hierom vragen.
Let op: je inleg moet gedaan zijn vóór de deadline om het in dat belastingjaar te mogen aftrekken. Meestal is dat uiterlijk op 31 december van het betreffende jaar, maar er kan een uitlooptermijn gelden tot in het volgende jaar. Check de actuele regels op belastingdienst.nl.
Twijfel je of je alles goed invult? Dan kan het slim zijn om een belastingadviseur te raadplegen. Die kan je helpen om geen voordeel te laten liggen.
Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met een van onze pensioenexperts of neem direct contact op. Je krijgt bij ons een echt mens aan de telefoon.
Disclaimer: Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies. Belastingtarieven, schijven en percentages kunnen jaarlijks wijzigen. Kijk voor de meest actuele cijfers op belastingdienst.nl of raadpleeg een belastingadviseur.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als ik meer inleg dan mijn beschikbare jaarruimte?
Als je meer inlegt dan je beschikbare jaar- en reserveringsruimte, is het meerdere niet fiscaal aftrekbaar. Je kunt dat bedrag dus niet aftrekken in je belastingaangifte. Bovendien kan het bij uitkering tot dubbele belasting leiden: je hebt geen aftrek gehad bij inleg, maar betaalt wél belasting bij opname. Controleer daarom altijd vooraf je beschikbare ruimte via de tool op belastingdienst.nl en bewaar je berekening goed voor je administratie.
Kan ik mijn lijfrentebeleggingsrekening tussentijds opnemen als ik het geld nodig heb?
Dat kan in principe, maar het heeft flinke fiscale gevolgen. Bij vroegtijdige opname moet je niet alleen belasting betalen over het opgenomen bedrag, maar ook een revisierente van doorgaans 20% bovenop de verschuldigde inkomstenbelasting. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij langdurige arbeidsongeschiktheid of als je de AOW-leeftijd bereikt. Overweeg je een vroegtijdige opname? Raadpleeg dan altijd eerst een fiscaal adviseur.
Hoe kies ik tussen een lijfrentespaarrekening en een lijfrentebeleggingsrekening?
De keuze hangt vooral af van je beleggingshorizon en risicobereidheid. Heb je nog twintig jaar of meer tot je pensioen, dan kan beleggen aantrekkelijker zijn omdat je meer tijd hebt om eventuele koersdalingen op te vangen en te profiteren van rendement. Zit je dichter bij je pensioenleeftijd of wil je geen enkel risico lopen, dan biedt een spaarrekening meer zekerheid. Houd ook rekening met de kosten: bij beleggen betaal je vaak fondskosten, terwijl sparen doorgaans goedkoper is maar minder oplevert.
Wanneer is het slim om de reserveringsruimte te benutten in plaats van alleen de jaarruimte?
Het is vooral slim om reserveringsruimte te benutten in een jaar waarin je een hoger inkomen hebt, bijvoorbeeld door een groot project of eenmalige opdracht. Doordat je dan in een hogere belastingschijf valt, levert de aftrek relatief meer op. Daarnaast is het handig als je in eerdere jaren te weinig hebt ingelegd en nu financiële ruimte hebt om een inhaalslag te maken. Let wel op: reserveringsruimte heeft een maximumbedrag en verjaart na een bepaald aantal jaren, dus wacht niet te lang.
Moet ik als startende zzp'er meteen beginnen met pensioenopbouw of kan ik beter eerst wachten?
Hoe eerder je begint, hoe meer je profiteert van het rente-op-rente-effect (of bij beleggen: rendement op rendement). Zelfs een klein maandelijks bedrag kan op de lange termijn flink oplopen. Dat gezegd hebbende: zorg eerst dat je basisfinanciën op orde zijn, zoals een financiële buffer voor onverwachte kosten. Begin daarna met een bedrag dat comfortabel voelt, al is het bescheiden. Je kunt je inleg altijd later verhogen als je meer verdient.
Wat is het verschil tussen pensioenopbouw via de derde pijler en gewoon zelf sparen of beleggen?
Het grote verschil is het fiscale voordeel. Bij een lijfrenteproduct in de derde pijler trek je de inleg af van je belastbaar inkomen, waardoor je direct belasting bespaart. Bij gewoon sparen of beleggen op een vrije rekening heb je die aftrek niet. Daar staat tegenover dat je lijfrentegeld vastzit tot je pensioenleeftijd en je bij opname belasting betaalt. Vrij spaargeld is flexibeler, maar valt mogelijk in box 3 waardoor je vermogensbelasting betaalt. Voor pensioenopbouw is de derde pijler fiscaal meestal voordeliger.
Hoe weet ik of mijn gekozen lijfrenteproduct daadwerkelijk is goedgekeurd door de Belastingdienst?
Erkende aanbieders zoals banken, verzekeraars en pensioenuitvoerders met een vergunning van de AFM of DNB bieden doorgaans producten aan die aan de fiscale eisen voldoen. Je kunt dit controleren door bij je aanbieder te vragen of het product kwalificeert als fiscaal erkende lijfrente. Daarnaast kun je op de website van de AFM het register van vergunninghouders raadplegen. Bij twijfel is het verstandig om dit vooraf te checken, want als het product niet kwalificeert, heb je geen recht op belastingaftrek.