Heeft iedereen jaarruimte?

Ja, bijna iedere werkende Nederlander heeft jaarruimte. Je hebt jaarruimte als je in het voorgaande jaar een  inkomen had (zoals winst uit onderneming of loon) én je pensioenopbouw in dat jaar niet het fiscale maximum heeft bereikt. Mensen zonder inkomen, of werknemers met een volledige pensioenregeling via hun werkgever, hebben vaak geen of nauwelijks jaarruimte.

Of je wel of geen jaarruimte hebt, hangt dus af van jouw persoonlijke situatie. Vooral zzp’ers en DGA’s hebben vaak veel jaarruimte, simpelweg omdat zij geen verplichte pensioenregeling via een werkgever hebben. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen over jaarruimte, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Wanneer heb je geen jaarruimte?

Je hebt geen jaarruimte als je in het voorgaande jaar geen of een heel laag inkomen had, of als je pensioenopbouw via je werkgever al het fiscale maximum heeft bereikt. In beide gevallen is er simpelweg geen fiscale ruimte om extra pensioen op te bouwen in de derde pijler.

Concreet zijn er een paar situaties waarin je geen jaarruimte hebt:

• Geen inkomen in het voorgaande jaar: De jaarruimte wordt berekend op basis van je bruto inkomen. Zonder inkomen is de uitkomst nul.
• Inkomen onder de AOW-franchise: Er geldt een drempelbedrag (de zogeheten AOW-franchise). Valt je inkomen daaronder, dan resteert er geen jaarruimte.
• Volledige pensioenopbouw via werkgever: Als je werkgever al een ruime pensioenregeling voor je heeft, kan de zogenaamde factor A zo hoog zijn dat er geen ruimte overblijft.
• Je bent nog minderjarig of hebt geen fiscaal relevant inkomen: Denk aan studenten zonder bijbaan of mensen die volledig leven van een uitkering die niet als pensioengevend inkomen telt.

Het goede nieuws? De meeste werkende Nederlanders hebben wél jaarruimte. Zeker als je niet of maar gedeeltelijk pensioen opbouwt via een werkgever. Het loont dus om even te checken hoe het bij jou zit.

Hoe bereken je jouw jaarruimte?

Je berekent je jaarruimte door je bruto inkomen van het voorgaande jaar te nemen, daar de AOW-franchise vanaf te trekken, het resultaat te vermenigvuldigen met een wettelijk vastgesteld percentage en vervolgens je eventuele pensioenopbouw bij een werkgever (de factor A) eraf te halen. De uitkomst is het bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen.

Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar stap voor stap valt het mee:

1. Pak je bruto inkomen van vorig jaar. Dit vind je op je aangifte inkomstenbelasting of jaaropgave. Voor zzp’ers is dit de winst uit onderneming.
2. Trek de AOW-franchise af. Dit is een drempelbedrag dat de overheid elk jaar vaststelt. Het idee erachter: over dit deel bouw je later AOW op, dus dat hoef je niet zelf aan te vullen.
3. Vermenigvuldig het restant met het jaarruimtepercentage. Dit percentage wordt jaarlijks door de Belastingdienst bepaald.
4. Trek je factor A eraf. De factor A staat op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) van je werkgever. Heb je geen werkgeverspensioen? Dan is je factor A nul, en houd je de volledige jaarruimte over.

Geen zin om zelf te rekenen? Dat snappen we. Er zijn handige tools beschikbaar waarmee je in een paar klikken je jaarruimte kunt berekenen. Je vult je gegevens in en je ziet direct wat je maximaal fiscaal voordelig mag inleggen.

Hoeveel jaarruimte hebben zzp’ers en DGA’s?

Zzp’ers en DGA’s hebben vaak de maximale jaarruimte, omdat zij meestal geen pensioen opbouwen via een werkgever. Zonder factor A blijft de volledige berekende jaarruimte staan. Bij een gemiddeld tot goed inkomen kan dit oplopen tot duizenden euro’s per jaar die je fiscaal aftrekbaar kunt inleggen.

Dit is precies waarom jaarruimte zo’n belangrijk begrip is voor zelfstandigen. Als werknemer bouwt je werkgever vaak automatisch pensioen voor je op. Als zzp’er of DGA moet je dat zelf regelen. De jaarruimte is dan de fiscale ruimte die de overheid je biedt om dat op een voordelige manier te doen.

Jaarruimte voor zzp’ers

Als zzp’er is je winst uit onderneming het uitgangspunt voor de berekening. Omdat je doorgaans geen pensioenregeling via een werkgever hebt, is je factor A nul. Dat betekent dat je de volledige jaarruimte overhoudt. Hoe hoger je winst, hoe meer je mag inleggen, tot aan het wettelijke maximum.

Veel zzp’ers laten dit belastingvoordeel onbenut. Zonde, want elke euro die je inlegt binnen je jaarruimte mag je aftrekken van je belastbaar inkomen. Dat scheelt direct in je belastingaanslag.

Jaarruimte voor DGA’s

Voor DGA’s werkt het iets anders. Je jaarruimte wordt berekend op basis van het loon dat je vanuit je BV ontvangt. Bouw je via je BV geen pensioen op (wat tegenwoordig vaak het geval is sinds het afschaffen van pensioen in eigen beheer), dan is ook hier de factor A nul en houd je de volledige jaarruimte over.

Let op: het gaat om je brutoloon uit de BV, niet om de totale winst van je onderneming. Dit is een veelgemaakte fout bij de berekening. Twijfel je? Raadpleeg dan je boekhouder of gebruik een jaarruimtetool om het precies na te gaan.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

Het belangrijkste verschil: jaarruimte is de fiscale ruimte van dit jaar, terwijl reserveringsruimte de onbenutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar is die je alsnog mag inhalen. Je kunt de reserveringsruimte zien als een “inhaalslag” voor jaren waarin je je jaarruimte niet (volledig) hebt gebruikt.

Even in gewoon Nederlands:

• Jaarruimte: Het maximale bedrag dat je dit kalenderjaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor pensioen. Gebruik je het niet? Dan schuift het door naar je reserveringsruimte.
• Reserveringsruimte: De optelsom van onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar. Hier zit wel een apart maximum aan verbonden.

Stel, je bent vijf jaar zzp’er en je hebt in die jaren nooit iets ingelegd voor je pensioen. Dan heb je waarschijnlijk een flinke reserveringsruimte opgebouwd. Die mag je in één keer of gespreid alsnog benutten, bovenop je jaarruimte van dit jaar. Dat kan een flink belastingvoordeel opleveren.

Goed om te weten: de reserveringsruimte kent een eigen maximum. Je kunt dus niet onbeperkt inhalen. Maar voor veel zzp’ers en DGA’s die net beginnen met pensioenopbouw, is het een mooie kans om achterstand in te halen.

Waar kun je jaarruimte voor gebruiken?

Je kunt je jaarruimte gebruiken om fiscaal aftrekbaar in te leggen voor pensioen in de derde pijler. Denk aan een pensioenrekening, een lijfrente, of een lijfrentebankspaarproduct. Het ingelegde bedrag trek je af van je belastbaar inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt.

De meest voorkomende opties zijn:

• Pensioenrekening (lijfrentebeleggingsrekening): Je legt geld in dat wordt belegd. Op de lange termijn kan dit aantrekkelijk zijn door het potentiële rendement. Let wel: beleggen brengt risico’s met zich mee en je kunt ook verlies maken.
• Lijfrenteverzekering: Een product bij een verzekeraar waarbij je periodiek of eenmalig inlegt.
• Lijfrentebanksparen: Je spaart op een geblokkeerde rekening. Minder risico, maar doorgaans ook minder potentieel rendement.

Welke optie het beste bij jou past, hangt af van je persoonlijke situatie, je risicoprofiel en je beleggingshorizon. Het belangrijkste is dat je je jaarruimte niet onbenut laat. Elk jaar dat je het niet gebruikt, laat je belastingvoordeel liggen. Gelukkig kun je onbenutte ruimte nog tot tien jaar later inhalen via de reserveringsruimte, maar hoe eerder je begint, hoe langer je inleg kan groeien.

Hoe BrightPensioen je helpt met jaarruimte

Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om je jaarruimte daadwerkelijk te benutten. We bieden een gratis jaarruimtetool waarmee je snel inzicht krijgt in je fiscale ruimte. En als je besluit om in te leggen, doe je dat via een pensioenrekening waarbij je belegt in duurzame ETF’s en green bonds.

Wat ons anders maakt:

• Vast lidmaatschap in plaats van een percentage: Je betaalt een vast bedrag per jaar. We nemen geen percentage uit je pensioenpot. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want we verdienen daar zelf niet aan.
• Duurzaam beleggen vanaf dag één: Je inleg gaat naar zorgvuldig geselecteerde duurzame beleggingen.
• Persoonlijk contact: Heb je vragen over je jaarruimte of reserveringsruimte? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.
• Coöperatief model: Als lid ben je meteen mede-eigenaar. Jouw belang staat voorop.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak of neem direct contact met ons op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.