Hoe bereken ik mijn jaarruimte voor de belastingdienst?

Je berekent je jaarruimte door je bruto-inkomen van het voorgaande jaar te vermenigvuldigen met een vast percentage, daar de AOW-franchise vanaf te trekken en vervolgens eventuele pensioenopbouw via een werkgever (factor A) in mindering te brengen. Het resultaat is het bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen in de derde pijler. Hieronder lees je precies welke gegevens je nodig hebt, hoe de formule werkt en hoe je het meeste uit je belastingvoordeel haalt.

Welke gegevens heb je nodig om je jaarruimte te berekenen?

Om je jaarruimte te berekenen heb je drie gegevens nodig: je premiegrondslag (bruto-inkomen minus de AOW-franchise), de factor A van je pensioenfonds en het actuele jaarruimtepercentage dat de Belastingdienst hanteert. Met deze drie bouwstenen kun je de berekening zelf maken of een online tool gebruiken.

Laten we die drie onderdelen even ontleden:

• Je bruto-inkomen van het voorgaande jaar. Voor zzp’ers is dit je winst uit onderneming. Ben je in loondienst? Dan vind je dit bedrag op je jaaropgave. Let op: het gaat om het jaar vóór het belastingjaar waarvoor je aangifte doet.
• De AOW-franchise. Dit is een drempelbedrag dat de overheid elk jaar vaststelt. Het idee erachter: over dit deel van je inkomen bouw je later AOW op, dus dat hoef je niet extra aan te vullen. Dit bedrag wordt van je bruto-inkomen afgetrokken.
• De factor A. Bouw je pensioen op via een werkgever? Dan staat op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO) een zogeheten factor A. Dit getal geeft aan hoeveel pensioen je al opbouwt. Heb je geen werkgeverspensioen (bijvoorbeeld als zzp’er)? Dan is je factor A nul, en dat betekent dat je jaarruimte vaak groter uitvalt.

Tip: verzamel deze gegevens voordat je aan de berekening begint. Je jaaropgave en je UPO vind je meestal in je digitale omgeving van je werkgever of pensioenfonds. Als zzp’er haal je je winstcijfers uit je boekhouding of belastingaangifte.

Hoe werkt de jaarruimteformule stap voor stap?

De jaarruimteformule werkt als volgt: neem je bruto-inkomen, trek de AOW-franchise af, vermenigvuldig het resultaat met het jaarruimtepercentage en trek daar de waarde van je factor A vanaf. Wat overblijft is jouw jaarruimte: het bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor pensioen.

In een overzichtelijk stappenplan ziet dat er zo uit:

1. Bepaal je premiegrondslag. Pak je bruto-inkomen van het voorgaande jaar en trek daar de AOW-franchise van af. Stel, je bruto-inkomen was 60.000 euro en de AOW-franchise bedraagt circa 17.500 euro. Dan is je premiegrondslag 42.500 euro.
2. Vermenigvuldig met het jaarruimtepercentage. De Belastingdienst stelt elk jaar een percentage vast. Vermenigvuldig je premiegrondslag met dit percentage. In ons voorbeeld levert dat een tussenresultaat op.
3. Trek de factor A af. Heb je pensioenopbouw via een werkgever? Trek dan de factor A (vermenigvuldigd met een correctiefactor) af van het tussenresultaat. Geen werkgeverspensioen? Dan sla je deze stap over.
4. Check het maximum. Er geldt een wettelijk maximum voor de jaarruimte. Is je uitkomst hoger dan dat plafond? Dan mag je tot het maximum inleggen.

Het klinkt misschien ingewikkeld, maar met een online jaarruimtetool vul je simpelweg je inkomen en factor A in en krijg je direct je uitkomst. Zo hoef je niet zelf te rekenen en weet je zeker dat je de juiste bedragen gebruikt. Je kunt ook onze tool gebruiken om snel en eenvoudig je jaarruimte te berekenen met actuele gegevens.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

De jaarruimte is het bedrag dat je dit jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen. De reserveringsruimte is onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar die je alsnog mag inhalen. Samen bepalen ze hoeveel je maximaal fiscaal voordelig kunt storten.

Jaarruimte: je jaarlijkse fiscale ruimte

De jaarruimte wordt elk jaar opnieuw berekend op basis van je inkomen van het voorgaande jaar. Leg je in een bepaald jaar minder in dan je jaarruimte toestaat (of helemaal niets), dan gaat dat deel niet verloren. Het schuift door naar je reserveringsruimte. Je kunt de jaarruimte zien als je jaarlijkse “budget” voor fiscaal aftrekbare pensioeninleg.

Reserveringsruimte: inhalen wat je hebt laten liggen

Heb je de afgelopen jaren niet het maximale bedrag ingelegd? Dan kun je die gemiste ruimte inhalen via de reserveringsruimte. Je mag tot tien jaar terugkijken. Er geldt wel een apart maximum voor de reserveringsruimte. Dit is handig als je bijvoorbeeld een aantal jaren als starter weinig kon inleggen en nu meer financiële ruimte hebt. Let op: de reserveringsruimte bereken je boven op je jaarruimte. Je kunt dus in één jaar flink wat inhalen.

Een veelgemaakte fout is dat mensen denken dat onbenutte jaarruimte verdwijnt. Dat is gelukkig niet het geval. Maar wacht niet te lang, want na tien jaar vervalt de ruimte wel.

Waar vul je de jaarruimte in bij je belastingaangifte?

Je vult je jaarruimte in bij de rubriek “Uitgaven voor inkomensvoorzieningen” in je aangifte inkomstenbelasting. Daar geef je het bedrag op dat je daadwerkelijk hebt ingelegd voor je pensioen in de derde pijler, tot het maximum van je berekende jaarruimte (en eventueel reserveringsruimte).

Concreet doorloop je de volgende stappen in je aangifte:

1. Log in op Mijn Belastingdienst en open je aangifte inkomstenbelasting.
2. Navigeer naar het onderdeel “Uitgaven voor inkomensvoorzieningen”. Dit vind je onder de aftrekposten.
3. Vul het bedrag in dat je hebt gestort op je pensioenrekening in de derde pijler. Dit mag niet hoger zijn dan je berekende jaarruimte plus eventuele reserveringsruimte.
4. Bewaar een kopie van je jaarruimteberekening. De Belastingdienst kan hier achteraf naar vragen.

Belangrijk: je trekt alleen het daadwerkelijk ingelegde bedrag af, niet je berekende jaarruimte. Heb je minder ingelegd dan je maximale ruimte? Dan geef je het lagere bedrag op. Het verschil kun je later eventueel inhalen via de reserveringsruimte.

Doe je aangifte met een belastingadviseur of boekhouder? Deel dan je jaarruimteberekening, zodat zij het juiste bedrag kunnen verwerken. Zo voorkom je dat je belastingvoordeel laat liggen.

Hoeveel belastingvoordeel levert het benutten van jaarruimte op?

Het belastingvoordeel van je jaarruimte hangt af van je belastingschijf. Je inleg wordt afgetrokken van je belastbaar inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. Hoe hoger je inkomen (en dus je belastingtarief), hoe groter het voordeel per ingelegde euro.

Stel dat je in een belastingschijf valt met een tarief van rond de 37 procent. Dan levert elke euro die je inlegt voor je pensioen je ruwweg 37 cent belastingteruggave op. Val je in een hogere schijf? Dan is het voordeel per euro nog groter. Dit maakt het benutten van je jaarruimte een van de meest effectieve manieren om fiscaal slim vermogen op te bouwen voor later.

Maar er is ook een keerzijde die je moet kennen: het belastingvoordeel is een uitstel, geen afstel. Op het moment dat je later je pensioen laat uitkeren, betaal je alsnog inkomstenbelasting over die uitkeringen. Het voordeel zit erin dat je na je pensioenleeftijd vaak in een lagere belastingschijf valt dan tijdens je werkende leven. Bovendien heeft je geld in de tussentijd kunnen groeien.

Een paar punten om in gedachten te houden:

• Voordeel nu: directe verlaging van je belastbaar inkomen en dus minder belasting betalen dit jaar.
• Voordeel op termijn: je inleg kan renderen over een lange periode, waardoor je pensioenpot kan groeien.
• Nadeel: je geld zit vast tot je pensioenleeftijd. Je kunt er tussentijds niet zomaar bij.
• Nadeel: bij uitkering betaal je alsnog belasting. Het netto voordeel hangt af van het verschil in belastingtarief nu versus later.

Laat je jaarruimte dus niet onbenut. Zelfs als je niet het volledige bedrag kunt inleggen, is elke euro die je fiscaal aftrekbaar inlegt een stap vooruit.

Hoe BrightPensioen je helpt bij het benutten van je jaarruimte

Bij BrightPensioen maken we het berekenen en benutten van je jaarruimte zo makkelijk mogelijk. Als sociale onderneming en B Corp-gecertificeerde pensioenuitvoerder staan jouw belangen voorop. Concreet helpen we je op de volgende manieren:

• Gratis jaarruimtetool: vul je inkomensgegevens en eventuele factor A in en je ziet direct hoeveel je fiscaal aftrekbaar mag inleggen.
• Vast lidmaatschap: je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage van je opgebouwde vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen daar zelf niets aan. Zo houd je meer over in je pensioenpot.
• Flexibele inleg: je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt. Elk bedrag is welkom, en je kunt je inleg op elk moment aanpassen.
• Duurzaam beleggen: je inleg wordt vanaf dag één belegd in duurzame ETF’s en green bonds.
• Persoonlijk contact: heb je vragen over je jaarruimte of je pensioenopbouw? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak of neem direct contact met ons op, en je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.