Vermogensbelasting bij beleggen in box 3 werkt via een forfaitair rendement: de Belastingdienst gaat uit van een fictief rendement op je beleggingen, niet van wat je daadwerkelijk hebt verdiend. Over dit berekende rendement betaal je belasting. Je beleggingen tellen mee boven het heffingsvrije vermogen. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen over box 3 en beleggen.
Wat is box 3 en hoe werkt de vermogensbelasting op beleggingen?
Box 3 is de belastingcategorie voor inkomen uit sparen en beleggen binnen het Nederlandse belastingstelsel. Nederland kent drie boxen: box 1 voor werk en woning, box 2 voor aanmerkelijk belang en box 3 voor je vermogen. Heb je spaargeld, beleggingen of ander vermogen? Dan valt dat onder box 3.
Het bijzondere aan box 3 is dat je niet wordt belast over je werkelijke rendement. De Belastingdienst rekent met een forfaitair (fictief) rendement. Dat betekent dat zij uitgaan van een veronderstelde opbrengst, ongeacht of je dat bedrag daadwerkelijk hebt verdiend. Maak je verlies op je beleggingen? Dan betaal je mogelijk toch belasting over een fictief positief rendement.
Het huidige systeem is een overbruggingsstelsel. De overheid werkt aan een nieuw systeem waarbij je wordt belast op basis van het werkelijke rendement. Tot die tijd geldt het forfaitaire systeem, waarbij verschillende vermogenscategorieën verschillende fictieve rendementspercentages hebben. Aan beleggingen wordt een hoger forfaitair rendement toegekend dan aan spaargeld.
Hoeveel belasting betaal je over je beleggingen in box 3?
De belasting over je beleggingen in box 3 hangt af van je vermogensmix en het geldende tarief. De Belastingdienst deelt je vermogen in drie categorieën: spaargeld, beleggingen en overige bezittingen, en schulden. Elke categorie heeft een eigen forfaitair rendementspercentage dat jaarlijks wordt vastgesteld.
De berekening werkt als volgt:
- Je vermogen wordt verdeeld over de categorieën.
- Per categorie wordt het forfaitaire rendement berekend.
- Het totale forfaitaire rendement vormt je belastbare inkomen in box 3.
- Hierover betaal je het geldende belastingtarief.
Beleggingen hebben doorgaans een hoger forfaitair rendement dan spaargeld. Dat betekent dat een groter deel van je vermogen in beleggingen leidt tot een hogere belastingdruk. Schulden verlagen juist je belastbare grondslag. De exacte percentages en tarieven worden jaarlijks aangepast, dus check de actuele cijfers bij de Belastingdienst.
Wat is het heffingsvrije vermogen en wie komt ervoor in aanmerking?
Het heffingsvrije vermogen is het deel van je vermogen waarover je geen box 3-belasting betaalt. Iedereen in Nederland met vermogen komt automatisch in aanmerking voor deze vrijstelling. Je hoeft hier niets voor aan te vragen; de Belastingdienst past dit toe bij je aangifte.
De vrijstelling geldt per persoon. Heb je een fiscaal partner? Dan mogen jullie het heffingsvrije vermogen bij elkaar optellen. Dat betekent dat jullie samen een hoger vermogen kunnen hebben voordat er belasting verschuldigd is.
Het heffingsvrije vermogen wordt jaarlijks geïndexeerd. Dat houdt in dat het bedrag elk jaar wordt aangepast, meestal verhoogd. De actuele bedragen vind je op de website van de Belastingdienst of in de toelichting bij je belastingaangifte. Pas als je vermogen boven deze grens uitkomt, betaal je box 3-belasting over het meerdere.
Hoe kun je legaal belasting besparen op je beleggingen?
Er zijn verschillende legitieme manieren om je belastingdruk op vermogen te verlagen. Een belangrijke optie is het gebruik van fiscaal vriendelijke producten, zoals pensioenrekeningen en lijfrentes. Vermogen in deze producten valt niet onder box 3, maar onder box 1.
Voor zzp’ers, DGA’s en anderen die zelf pensioen opbouwen, biedt de derde pijler interessante mogelijkheden. De inleg voor pensioen is vaak aftrekbaar van je inkomen en het opgebouwde vermogen telt niet mee in box 3. Je betaalt pas belasting bij uitkering, wanneer je mogelijk in een lagere belastingschijf valt.
Het verschil tussen box 3-beleggen en pensioensparen zit dus in de fiscale behandeling:
- Box 3: geen aftrek bij inleg, wel jaarlijkse vermogensbelasting.
- Pensioen: inleg vaak aftrekbaar, geen jaarlijkse vermogensbelasting, belasting bij uitkering.
Bij BrightPensioen combineren we beide mogelijkheden. Als lid krijg je zowel een pensioenrekening als een beleggingsrekening. Zo kun je zelf bepalen welk deel van je vermogen je fiscaal vriendelijk wilt opbouwen voor later en welk deel je flexibel beschikbaar wilt houden.
Wat verandert er aan box 3 in de komende jaren?
De overheid werkt aan een nieuw box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement. Dat betekent dat je in de toekomst belasting betaalt over wat je daadwerkelijk verdient met je vermogen, in plaats van over een fictief bedrag. De exacte invoeringsdatum is nog niet definitief.
Deze verandering komt voort uit rechtszaken waarin het huidige forfaitaire systeem als onrechtvaardig werd beoordeeld. Beleggers die in werkelijkheid minder verdienden dan het forfaitaire rendement, betaalden namelijk te veel belasting. De rechter oordeelde dat dit in strijd was met het eigendomsrecht.
Als reactie hierop heeft de overheid tijdelijke herstelwetgeving ingevoerd. Spaarders kunnen in bepaalde gevallen aanspraak maken op compensatie. Voor beleggers is de situatie complexer, omdat beleggingsrendementen sterker fluctueren.
Wat kun je als belegger verwachten? Een stelsel op basis van werkelijk rendement kan gunstig uitpakken in jaren met lage of negatieve rendementen. In goede beleggingsjaren betaal je mogelijk juist meer. De precieze impact hangt af van je persoonlijke situatie en je beleggingsresultaten.
Slim omgaan met box 3 en beleggen
Box 3 en vermogensbelasting hoeven niet ingewikkeld te zijn. Door te begrijpen hoe het systeem werkt, kun je bewuste keuzes maken over waar je je geld plaatst. Pensioenopbouw via de derde pijler biedt fiscale voordelen die het overwegen waard zijn, vooral als zzp’er of ondernemer.
Wij beleggen duurzaam en transparant, met een vast jaarlijks lidmaatschap in plaats van een percentage van je vermogen. Zo weet je precies waar je aan toe bent en blijft er meer rendement voor jou over.
De informatie in dit artikel is algemeen van aard en vormt geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak of neem direct contact op; dan krijg je een echt mens aan de telefoon.