WhatsApp

Kosteloos gesprek inplannen met één van onze pensioenexperts?Plan direct je afspraak!

Is jaarruimte ook interessant voor mensen in loondienst?

Tije Klootwijk ·

Ja, jaarruimte is ook interessant als je in loondienst bent. Veel werknemers bouwen via hun werkgever niet genoeg pensioen op om na hun werkzame leven comfortabel rond te komen. De jaarruimte biedt je de mogelijkheid om dat gat fiscaal voordelig te dichten door zelf extra pensioen op te bouwen in de derde pijler.

Of je nu parttime werkt, een laag pensioengevend salaris hebt, of simpelweg meer wilt opbouwen dan je werkgever regelt: de kans is groot dat je jaarruimte hebt. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over jaarruimte voor werknemers, van berekening tot belastingvoordeel.

Hoe bereken je jaarruimte als je in loondienst bent?

Je berekent jaarruimte als werknemer op basis van je bruto-inkomen (premiegrondslag) van het voorgaande jaar, verminderd met de AOW-franchise en het pensioen dat je al opbouwt via je werkgever (de zogeheten factor A). Het verschil bepaalt hoeveel je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor aanvullend pensioen in de derde pijler.

De berekening werkt in grote lijnen zo:

  1. Pak je bruto-inkomen van het voorgaande jaar.
  2. Trek daar de AOW-franchise vanaf. Dit is een drempelbedrag dat de overheid elk jaar vaststelt.
  3. Vermenigvuldig het resterende bedrag met een wettelijk vastgesteld percentage.
  4. Trek daar je factor A van af. Die factor A vind je terug op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO) en geeft aan hoeveel pensioen je al opbouwt via je werkgever.

Wat overblijft is jouw jaarruimte. Klinkt ingewikkeld? Dat valt mee. Je hoeft dit niet zelf met de hand uit te rekenen. Er zijn handige tools beschikbaar waarmee je in een paar minuten je jaarruimte kunt berekenen als werknemer. Je hebt alleen je bruto-inkomen en je factor A nodig.

Belangrijk om te weten: ook als je een prima pensioenregeling hebt via je werkgever, kun je nog steeds jaarruimte overhouden. Dat komt doordat veel pensioenregelingen niet het maximale opbouwpercentage benutten.

Waarom hebben veel werknemers toch een pensioentekort?

Veel werknemers hebben een pensioentekort omdat hun pensioenregeling via de werkgever niet voldoende opbouwt om na pensionering hetzelfde inkomensniveau te behouden. Factoren zoals parttime werken, baanwisselingen, lage opbouwpercentages en periodes zonder pensioenopbouw zorgen ervoor dat het uiteindelijke pensioen lager uitvalt dan verwacht.

Er zijn meerdere veelvoorkomende oorzaken:

  • Parttime werken: Werk je drie dagen in de week? Dan bouw je ook maar een gedeeltelijk pensioen op. Logisch, maar veel mensen realiseren zich niet hoe groot het effect is over twintig of dertig jaar.
  • Baanwisselingen: Bij elke overstap naar een nieuwe werkgever kan er een gat ontstaan. Niet elke werkgever biedt dezelfde pensioenregeling, en soms zit er een wachttijd op deelname.
  • Beschikbare premieregeling: Steeds meer werkgevers stappen over op beschikbare premieregelingen in plaats van eindloon- of middelloonregelingen. Daarbij is het uiteindelijke pensioen afhankelijk van beleggingsresultaten en niet vooraf vastgelegd.
  • Geen pensioenregeling: Sommige werkgevers, vooral kleinere bedrijven, bieden helemaal geen pensioenregeling aan.
  • Periodes als zzp’er: Heb je een tijdje als zelfstandige gewerkt voordat je in loondienst ging? Dan heb je waarschijnlijk een gat in je opbouw.

Het goede nieuws? Met de jaarruimte kun je dat pensioentekort zelf aanvullen. En je krijgt er ook nog eens belastingvoordeel voor terug. Zo neem je zelf de regie over je financiële toekomst.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

Het belangrijkste verschil: jaarruimte is de ruimte die je dit jaar mag benutten, terwijl reserveringsruimte je de kans geeft om onbenutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar alsnog in te halen. Samen vormen ze je totale fiscale aftrekruimte voor pensioen in de derde pijler.

Jaarruimte

De jaarruimte is het bedrag dat je in een kalenderjaar maximaal fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen. Dit bedrag wordt elk jaar opnieuw berekend op basis van je inkomen en pensioenopbouw van het voorgaande jaar. Gebruik je die ruimte niet? Dan vervalt die niet meteen, maar schuift die door naar je reserveringsruimte.

Reserveringsruimte

Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet (volledig) benut? Dan kun je die gemiste ruimte tot tien jaar terug alsnog inhalen via de reserveringsruimte. Daar zit wel een jaarlijks maximum aan verbonden. Dit is vooral handig als je in een bepaald jaar extra geld beschikbaar hebt, bijvoorbeeld door een bonus of erfenis, en dat fiscaal voordelig wilt wegzetten voor je pensioen.

In de praktijk betekent dit dat je in één jaar flink meer kunt inleggen dan alleen je jaarruimte. Dat maakt het extra interessant voor werknemers die pas later in hun carrière beginnen met extra pensioen opbouwen.

Hoeveel belastingvoordeel levert jaarruimte benutten op?

Het belastingvoordeel van jaarruimte benutten hangt af van je persoonlijke belastingschijf. Je trekt je inleg af van je bruto-inkomen, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. Hoe hoger je inkomen en dus je belastingtarief, hoe groter het directe voordeel.

Stel je voor: je legt een bedrag in voor je pensioen via de jaarruimte. Dat bedrag mag je aftrekken in je aangifte inkomstenbelasting. De Belastingdienst rekent dat bedrag dan niet mee als belastbaar inkomen. Het voordeel merk je direct in je portemonnee, via een lagere aanslag of hogere teruggave.

Een paar dingen om in gedachten te houden:

  • Voordeel nu, belasting later: Je betaalt op dit moment minder belasting, maar over je pensioenuitkering betaal je later wel belasting. Het idee is dat je na je pensioen in een lagere belastingschijf valt, waardoor je netto voordeliger uit bent.
  • Geen gegarandeerd voordeel: Belastingtarieven en regels kunnen in de toekomst veranderen. Het is dus niet met zekerheid te zeggen hoeveel je uiteindelijk bespaart.
  • Combinatie met reserveringsruimte: Als je ook reserveringsruimte benut, kan het belastingvoordeel in een enkel jaar flink oplopen.

Het benutten van je jaarruimte is een van de weinige manieren waarop je als werknemer legaal en eenvoudig je belastingdruk kunt verlagen en tegelijkertijd vermogen opbouwt voor later.

Waar kun je jaarruimte het beste inleggen?

Je kunt je jaarruimte inleggen bij een pensioenuitvoerder die producten aanbiedt in de derde pijler, zoals een lijfrenterekening, lijfrenteverzekering of een pensioenrekening bij een pensioenbelegger. De keuze hangt af van je persoonlijke situatie, je beleggingsvoorkeuren en de kosten die een aanbieder rekent.

Er zijn grofweg drie opties:

  • Lijfrenteverzekering: Een verzekeringsproduct met vaak een gegarandeerd (maar laag) rendement. Nadeel: je zit er lang aan vast en de kosten zijn niet altijd transparant.
  • Lijfrenterekening bij een bank: Je spaart tegen een rente. Veilig, maar het rendement is doorgaans beperkt, zeker in tijden van lage rente.
  • Pensioenrekening bij een pensioenbelegger: Je belegt je inleg, waardoor je op de lange termijn kans hebt op een hoger rendement. Daar staat tegenover dat beleggen risico’s met zich meebrengt en je inleg in waarde kan dalen.

Bij het kiezen van een aanbieder is het slim om te letten op:

  • Kosten: Sommige aanbieders rekenen een percentage over je opgebouwde vermogen. Dat lijkt in het begin weinig, maar naarmate je pensioenpot groeit, betaal je steeds meer. Andere aanbieders werken met een vast bedrag per jaar.
  • Beleggingsbeleid: Wil je duurzaam beleggen? Wil je zelf kiezen of laat je het liever over aan de aanbieder?
  • Transparantie: Zijn de kosten en het beleggingsbeleid helder en inzichtelijk?
  • Flexibiliteit: Kun je je inleg aanpassen, pauzeren of verhogen wanneer dat nodig is?

Neem de tijd om aanbieders te vergelijken. De verschillen in kosten kunnen over een looptijd van twintig of dertig jaar duizenden euro’s schelen.

Hoe zet je jaarruimte om in een pensioenuitkering?

Het vermogen dat je opbouwt via je jaarruimte zet je op de pensioendatum om in een lijfrente-uitkering. Je koopt dan met je opgebouwde kapitaal een periodieke uitkering die je aanvult op je AOW en werkgeverspensioen. Dit is verplicht: je kunt het bedrag niet in één keer opnemen.

Er zijn verschillende vormen van lijfrente-uitkeringen:

  • Oudedagslijfrente: Een periodieke uitkering die start op je pensioendatum en doorloopt tot je overlijden. De meest voorkomende vorm.
  • Tijdelijke oudedagslijfrente: Een uitkering die je voor een bepaalde periode ontvangt, minimaal vijf jaar. Handig als je de periode tussen stoppen met werken en je AOW-leeftijd wilt overbruggen.
  • Nabestaandenlijfrente: Een uitkering voor je partner of kinderen als je komt te overlijden.

Het moment waarop je je pensioenkapitaal omzet in een uitkering is belangrijk. De hoogte van je uitkering hangt namelijk af van de rente op dat moment en de voorwaarden van de aanbieder waar je de lijfrente afsluit. Je bent niet verplicht om bij dezelfde partij te blijven waar je hebt opgebouwd. Vergelijken loont dus.

Houd er ook rekening mee dat je over de uitkeringen inkomstenbelasting betaalt. Maar omdat je na je pensioen vaak minder verdient, val je doorgaans in een lagere belastingschijf dan tijdens je werkzame leven.

Hoe BrightPensioen je helpt met jaarruimte benutten

Bij BrightPensioen maken we het makkelijk om je jaarruimte als werknemer te benutten en extra pensioen op te bouwen in de derde pijler. Als B Corp-gecertificeerde sociale onderneming zetten we jouw belang voorop, niet dat van aandeelhouders.

Dit is wat we voor je doen:

  • Gratis jaarruimte berekenen: Met onze jaarruimtetool bereken je in een paar minuten hoeveel je fiscaal voordelig mag inleggen.
  • Vast lidmaatschap, geen percentage: Je betaalt een vast bedrag per jaar in plaats van een percentage over je opgebouwde vermogen. Daarnaast beleg je tegen kostprijs, want wij verdienen niet aan je beleggingen.
  • Duurzaam beleggen vanaf dag één: Je inleg gaat naar zorgvuldig geselecteerde duurzame ETF’s en green bonds.
  • Flexibele inleg: Je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt. Pauzeren of verhogen kan wanneer jij dat wilt.
  • Persoonlijk contact: Heb je vragen? Je krijgt een echt mens aan de telefoon, geen chatbot.
  • Mede-eigenaar: Als lid word je meteen mede-eigenaar van onze coöperatie.

Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak of neem direct contact met ons op. Je krijgt een echt mens aan de telefoon.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel financieel of fiscaal advies.

Veelgestelde vragen

Kan ik jaarruimte benutten als mijn werkgever al een goede pensioenregeling heeft?

Ja, dat kan zeker. Zelfs met een goede pensioenregeling via je werkgever kun je nog jaarruimte overhouden. Veel pensioenregelingen benutten namelijk niet het maximale opbouwpercentage dat fiscaal is toegestaan. Bereken altijd je jaarruimte, ook als je tevreden bent over je werkgeverspensioen — je kunt verrast worden door de ruimte die je nog hebt.

Wat gebeurt er als ik meer inleg dan mijn berekende jaarruimte?

Als je meer inlegt dan je beschikbare jaar- en reserveringsruimte, dan is het meerdere niet fiscaal aftrekbaar. Dat betekent dat je over dat deel geen belastingvoordeel krijgt, maar later bij uitkering wél belasting betaalt — je wordt dus dubbel belast. Houd je inleg daarom altijd binnen je berekende ruimte en bewaar je berekeningen goed als bewijs voor de Belastingdienst.

Wanneer moet ik mijn jaarruimte-inleg uiterlijk doen om het belastingvoordeel te krijgen?

Je inleg moet uiterlijk op 31 december van het kalenderjaar zijn gedaan om het in dat jaar te kunnen aftrekken in je belastingaangifte. Wacht dus niet te lang, want overboekingen rond de jaarwisseling kunnen vertraging oplopen. Het is verstandig om uiterlijk half december je inleg te regelen, zodat je zeker weet dat het bedrag op tijd is bijgeschreven.

Kan ik mijn jaarruimte-inleg tussentijds opnemen als ik het geld nodig heb?

Nee, in principe niet. Het geld dat je inlegt via de jaarruimte zit vast tot je pensioendatum. Vroegtijdig opnemen is alleen in uitzonderlijke situaties mogelijk, zoals bij langdurige arbeidsongeschiktheid of als je onder het bijstandsniveau dreigt te komen. Bij ongeoorloofde opname betaal je niet alleen inkomstenbelasting, maar ook revisierente als boete. Leg daarom alleen geld in dat je echt kunt missen tot je pensioen.

Hoe weet ik of ik mijn jaarruimte correct heb opgegeven bij de Belastingdienst?

Je geeft je jaarruimte-inleg op in je aangifte inkomstenbelasting onder het kopje ‘lijfrentepremie’. De Belastingdienst controleert niet automatisch of je berekening klopt, maar kan dit achteraf wel doen. Bewaar daarom altijd je berekening, je UPO (voor de factor A) en het betalingsbewijs. Gebruik bij voorkeur een betrouwbare rekentool zodat je zeker weet dat je berekening correct is.

Wat is het verschil tussen pensioen opbouwen via jaarruimte en gewoon zelf sparen of beleggen?

Het grote verschil zit in het belastingvoordeel. Bij jaarruimte-inleg trek je het bedrag af van je belastbaar inkomen, waardoor je direct minder belasting betaalt. Bij gewoon sparen of beleggen in box 3 heb je dat voordeel niet, en betaal je bovendien vermogensrendementsheffing over je opgebouwde vermogen. Het nadeel van jaarruimte is dat je geld vaststaat tot je pensioen, terwijl spaargeld vrij opneembaar is. Voor pensioenopbouw is jaarruimte fiscaal gezien vrijwel altijd voordeliger.

Kan ik als werknemer zowel jaarruimte als reserveringsruimte in hetzelfde jaar benutten?

Ja, dat kan. Je mag in één jaar zowel je jaarruimte als je reserveringsruimte inleggen en aftrekken. Let er wel op dat je eerst je jaarruimte benut voordat je reserveringsruimte inzet, en dat er een jaarlijks maximum geldt voor de reserveringsruimte. Dit is vooral interessant als je een bonus, dertiende maand of erfenis ontvangt en dat fiscaal slim wilt inzetten voor je pensioen.