Beleggen in box 3 brengt kosten met zich mee die verder gaan dan alleen de vermogensrendementsheffing. Je betaalt belasting over een fictief rendement dat de Belastingdienst berekent, ongeacht wat je werkelijk verdient. Daarnaast komen er beheerkosten, transactiekosten en servicekosten van je beleggingsaanbieder bij. In dit artikel leggen we uit hoe deze kosten werken en hoe je ze kunt beperken.
Wat is box 3 en hoe werkt de belasting op beleggingen?
Box 3 is de vermogensbox in het Nederlandse belastingstelsel. Hieronder vallen je spaargeld, beleggingen en ander vermogen, zoals een tweede woning. De Belastingdienst gaat ervan uit dat je over dit vermogen een bepaald rendement behaalt en heft daar belasting over.
Het bijzondere aan box 3 is dat je niet wordt belast over je werkelijke rendement, maar over een fictief rendement. De fiscus rekent met vaste percentages die verschillen voor spaargeld en beleggingen. Voor spaargeld geldt een lager fictief rendement dan voor beleggingen, omdat de overheid ervan uitgaat dat je met beleggen meer verdient.
Gelukkig hoef je niet over je hele vermogen belasting te betalen. Er geldt een heffingsvrij vermogen. Zit je daaronder? Dan betaal je geen box 3-belasting. Dit bedrag wordt jaarlijks aangepast en verschilt voor alleenstaanden en fiscale partners.
De systematiek werkt als volgt: de Belastingdienst kijkt naar je vermogensmix op 1 januari. Hoeveel spaargeld heb je? Hoeveel beleggingen? Op basis daarvan berekent zij een gewogen fictief rendement. Over dat fictieve rendement betaal je vervolgens het geldende belastingtarief.
Hoeveel belasting betaal je over je beleggingen in box 3?
De belasting die je betaalt hangt af van drie factoren: de hoogte van je vermogen, de verdeling tussen spaargeld en beleggingen, en het geldende tarief. Hoe meer beleggingen je hebt ten opzichte van spaargeld, hoe hoger het fictieve rendement dat de fiscus berekent.
Dit kan soms oneerlijk aanvoelen. Stel dat je in een slecht beursjaar verlies maakt, dan betaal je toch belasting over een fictief positief rendement. Andersom geldt ook: bij een uitzonderlijk goed jaar betaal je niet meer dan over het fictieve rendement. De wetgever werkt aan aanpassingen om dit eerlijker te maken, maar voorlopig is dit het systeem.
Het heffingsvrije vermogen is een belangrijke factor. Heb je een kleiner vermogen? Dan valt een groter deel onder de vrijstelling en betaal je relatief minder. Voor grotere vermogens tikt de belasting harder door. Fiscale partners kunnen hun heffingsvrije vermogen bij elkaar optellen, wat voordelig kan uitpakken.
Let op: de exacte tarieven en fictieve rendementspercentages veranderen regelmatig. Check daarom de actuele cijfers bij de Belastingdienst voordat je berekeningen maakt voor je eigen situatie.
Welke kosten komen er nog meer kijken bij beleggen in box 3?
Naast belasting betaal je verschillende kosten aan je beleggingsaanbieder. Deze kosten kunnen flink oplopen en hebben direct invloed op je uiteindelijke rendement. Het is slim om hier goed naar te kijken voordat je ergens begint met beleggen.
De belangrijkste kostenposten zijn:
- Beheerkosten van fondsen: dit zijn de kosten die een beleggingsfonds rekent voor het beheren van je geld
- Transactiekosten: kosten voor het aan- en verkopen van beleggingen
- Platformkosten: wat de aanbieder rekent voor het gebruik van zijn dienst
- Servicekosten: kosten voor administratie, klantenservice en andere dienstverlening
Veel aanbieders rekenen een percentage van je vermogen. Dat lijkt in het begin misschien niet veel, maar naarmate je vermogen groeit, stijgen deze kosten mee. Bij een vermogen van enkele tonnen kunnen percentagekosten oplopen tot duizenden euro’s per jaar.
Verborgen kosten zijn een ander aandachtspunt. Niet alle kosten zijn even zichtbaar. Vraag daarom naar de totale kostenratio en lees de kleine lettertjes. Transparantie over kosten zegt veel over een aanbieder.
Hoe kun je de totale kosten van beleggen in box 3 verlagen?
Er zijn verschillende manieren om je beleggingskosten te drukken zonder in te leveren op kwaliteit of service. De sleutel zit in het maken van slimme keuzes bij je aanbieder en beleggingsstrategie.
Passief beleggen via ETF’s is een effectieve manier om de kosten laag te houden. ETF’s hebben doorgaans lagere beheerkosten dan actief beheerde fondsen. Je spreidt je risico breed zonder dat een dure fondsmanager actief handelt.
Kijk ook naar de kostenstructuur van aanbieders. Sommige partijen werken met een vast tarief in plaats van een percentage. Het verschil wordt groter naarmate je vermogen groeit. Bij een klein startbedrag lijkt een percentage goedkoper, maar op de lange termijn kan een vast bedrag voordeliger uitpakken.
Bij BrightPensioen werken we met een vast jaarlijks lidmaatschap voor onze beleggingsrekening. Ongeacht hoeveel je hebt opgebouwd, betaal je hetzelfde bedrag. Zo blijft er meer rendement voor jou over, vooral als je vermogen groeit.
Andere tips om kosten te beperken:
- Vermijd te veel handelen, want elke transactie kost geld
- Kies voor breed gespreide fondsen in plaats van losse aandelen
- Vergelijk de totale kosten van verschillende aanbieders
- Let op of kosten fiscaal aftrekbaar zijn
Wat is het verschil tussen beleggen via box 3 en pensioensparen?
Het grote verschil zit in de fiscale behandeling. Bij beleggen in box 3 betaal je belasting over een fictief rendement. Bij pensioensparen in de derde pijler, zoals lijfrente, krijg je fiscale voordelen tijdens de opbouw. Je inleg is aftrekbaar van je inkomen in box 1.
Pensioensparen heeft wel een keerzijde: je geld zit vast tot je pensioenleeftijd. Bij beleggen in box 3 kun je op elk moment bij je geld. Die flexibiliteit heeft waarde, maar kost je wel de fiscale voordelen van pensioenproducten.
Voor zzp’ers en DGA’s is pensioensparen vaak interessant vanwege de jaarruimte en reserveringsruimte. Je bouwt fiscaal voordelig pensioen op en verlaagt tegelijk je belastbare inkomen. De uitkering wordt later belast, maar vaak tegen een lager tarief dan tijdens je werkende leven.
Welke optie het voordeligst is, hangt af van je persoonlijke situatie. Factoren zoals je inkomen, leeftijd, gewenste flexibiliteit en pensioendoel spelen allemaal mee. Vaak is een combinatie van beide slim: een deel pensioensparen voor de fiscale voordelen en een deel vrij beleggen voor flexibiliteit.
Bij BrightPensioen bieden we zowel een pensioenrekening als een beleggingsrekening binnen één lidmaatschap. Zo kun je zelf bepalen hoe je je vermogen verdeelt, zonder dubbele kosten te betalen.
De informatie in dit artikel is algemeen van aard en vormt geen persoonlijk financieel of beleggingsadvies.
Wil je meer informatie of hulp bij het maken van een keuze? Maak een belafspraak met onze adviseurs of neem direct contact op. Je krijgt bij ons een echt mens aan de telefoon.