Slim omgaan met de fiscale oudedagreserve (FOR)

Wat is de FOR?

FOR staat voor (Fiscale) OudedagsReserve en biedt IB-ondernemers (ZZP’ers en mensen met een VOF) de mogelijkheid een deel van de winst te reserveren voor – jawel – de oudedag.

  • Het is een percentage over je je gehele winst uit onderneming, dus vóór ondernemersaftrek
  • Voor 2018 is dit percentage 9,44% van met een maximum van € 8.775.
  • Je betaalt geen inkomstenbelasting over de toename van je FOR.
  • Als je de FOR weer opneemt betaal je alsnog inkomstenbelasting.
  • Je kunt de FOR op elk moment afstorten naar een lijfrente.
  • Het is puur een boekhoudkundige reservering: het is uitstel van belasting.
  • De FOR is niet mogelijk voor DGA’s.
  • De FOR mag niet hoger worden dan het eigen vermogen in de onderneming.

Bij pensionering

De FOR valt vrij zodra je je onderneming staakt, bijvoorbeeld bij pensionering. Om te voorkomen dat je op dat moment inkomstenbelasting moet betalen koop je een lijfrente aan. Als deze vanaf pensioendatum uitkeert betaal je vanaf dat moment inkomstenbelasting over deze lijfrente uitkeringen. Dit is aantrekkelijk omdat je na het bereiken van de AOW-leeftijd minder inkomstenbelasting betaalt dan daarvoor. Je kunt de FOR voor je AOW leeftijd geheel of gedeeltelijk afstorten als lijfrente.

FOR & BrightPensioen

Lijfrente en FOR hebben nauw verband met elkaar. De inleg die je doet bij BrightPensioen is een aftrekpost voor je inkomstenbelasting. De fiscale ruimte die je hebt voor lijfrente opbouw, wordt beïnvloed door eventuele toe – of afname van je FOR in dat jaar. Neemt deze toe, dan wordt je ruimte voor lijfrente kleiner. Neemt deze af dan wordt je ruimte voor lijfrente groter. Je kunt je FOR op ieder moment geheel of gedeeltelijk overhevelen naar BrightPensioen. De FOR en lijfrente verschillen wel op een aantal punten van elkaar.

Verschil 1: fiscaal

Fiscale Oudedagsreserve bouw je op in het lopende jaar terwijl de fiscale ruimte voor lijfrente – en dus voor BrightPensioen – gebaseerd is op je inkomen van het jaar daarvoor. Daarom heb je in het eerste ondernemersjaar vaak weinig of geen jaarruimte voor lijfrente. Bijvoorbeeld omdat je het jaar voordat je je bedrijf gestart hebt bij een werkgever pensioen hebt opgebouwd. Of dat je dat jaar geen of weinig inkomen had. Je kunt gedurende je eerste jaar wel een FOR opbouwen, want deze is gebaseerd op de winst uit datzelfde jaar. Daarnaast verschilt de hoogte van de fiscale ruimte. Voor 2018 is de FOR 9,44% over je gehele winst. De jaarruimte is 13,3% over je winst minus € 12.129 (de AOW franchise)

Verschil 2: flexibiliteit

Een lijfrente mag je alleen aanspreken bij pensionering of bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Als je lijfrente toch wilt opnemen voor andere doeleinden, betaal je naast de inkomstenbelasting ook een boete (de revisierente) aan de belastingdienst. Met de FOR ben je flexibeler. Je kunt deze eerder aanspreken dan voor je pensioen. Bij het opnemen betaal je alleen de inkomstenbelasting en geen revisierente. Je FOR vermindert dan en je inkomen neemt met hetzelfde bedrag toe.

Verschil 3: veiligheid

Geld dat je hebt weggezet in een lijfrente staat veilig voor de bijstandstoets. Mocht het niet goed gaan met jouw bedrijf en je wilt aanspraak maken op de bijstand, dan hoef je dit potje niet eerst aan te spreken. Het vermogen in de FOR staat niet veilig voor de bijstandstoets en ook niet voor andere schuldeisers. Mocht jouw bedrijf failliet gaan maakt allereerst de belastingdienst aanspraak op de nog te vorderen inkomstenbelasting, maar ook andere schuldeisers kunnen hier aanspraak op maken.

Verschil 4: rendement

Lijfrentekapitaal kan je laten renderen zonder dat je over dat rendement belasting betaalt. Je betaalt immers pas belasting over de lijfrente uitkering. Het rendement dat je eventueel maakt op het bedrag dat je aan FOR hebt staan – dus door te sparen of te beleggen – wordt bij je inkomen geteld en daarover betaal je inkomstenbelasting. De meeste mensen beleggen dan ook niet met hun FOR maar kiezen ervoor het (gehele of 52% van het) bedrag op een spaarrekening te parkeren. En dat levert weinig rendement op. Rendement dat ook nog eens belast wordt.

Verschil 5: hoeveelheid

Er geldt geen limiet voor de hoogte van je pot met lijfrente. Je FOR mag echter niet groter worden dan je eigen vermogen. De FOR is daarom niet geschikt om je volledige pensioen mee op te bouwen.

Zo ga je slim om met de FOR

Gezien de hierboven genoemde voor- en nadelen van zowel de FOR als lijfrente, kan het slim zijn deze gecombineerd te gebruiken. De FOR is geschikt als financiële buffer. Je kunt bij de start van je bedrijf beginnen met de FOR. Het is uiteraard verstandig dit geld ook daadwerkelijk apart te zetten. Bijvoorbeeld op een beleggingsrekening bij Bright. Heb je eenmaal een buffer waar jij je prettig bij voelt, dan kun je (zonder meerkosten) een tweede rekening openen bij BrightPensioen en (een deel van) je FOR overhevelen. Je kunt vervolgens jaarlijks een deel van je FOR ‘afromen’ en op je Bright pensioenrekening storten. Op deze manier kun je de fiscale voordelen maximaal benutten. Daarbij maak je gebruik van de flexibiliteit van de FOR én van alle overige voordelen op het gebied van veiligheid en rendement van pensioen opbouwen bij BrightPensioen.

Waar moet je op letten

Als je jouw bedrijf staakt ben je inkomstenbelasting verschuldigd over de vrijvallende FOR. Dat is niet alleen wanneer je met pensioen gaat, maar ook als je je bedrijf om andere redenen staakt (of moet staken). Zorg er daarom voor dat je in ieder geval het deel dat je aan inkomstenbelasting verschuldigd bent opzij zet.

Daarnaast moet je voldoen aan het urencriterium. Je moet kunnen aantonen dat je daadwerkelijk 1.225 uur per jaar in je eenmanszaak werkt. Hou dus een urenregistratie bij voor zowel je directe uren (voorbereiding opdracht, uitvoering opdracht en reistijd) als je indirecte uren (administratie, acquisitie, scholing en zorg voor je kantoorruimte). Als in dit kalenderjaar en het vorige kalenderjaar niet aan het urencriterium wordt voldaan dan zal de oudedagsreserve afnemen wanneer de oudedagsreserve hoger is dan het ondernemingsvermogen.

Vraag altijd advies bij je boekhouder of financieel adviseur voordat je bepaalde stappen neemt.

Begin vandaag met je pensioen Gratis lid tot € 3.000